فصل بيست وهفتم در بيان تأويل سبع مثاني است به أئمة عليهم السّلام حق تعالى مىفرمايد وَلَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ « 1 » يعنى : « عطا كرديم به تو هفت آية يا هفت سوره كه آنها مثانىاند وقرآن عظيم را » ، مشهور ميان مفسران آن است كه : سبع مثاني سورهء فاتحه است . ومثاني گفته‌اند براي آنكه در هر نماز اقلا دو بار خوانده مىشود ، يا ميان بنده است وخدا ، يا الفاظش مكرر است ، يا نصفش ثنا است ونصفش دعا ، يا دو بار نازل شده . وبعضي گفته‌اند : سبع ، فاتحة الكتاب ؛ ومثاني ، قرآن است كه قصص واخبار در آن مكرر شده است . وبعضي گفته‌اند : سبع مثاني ، هفت سورهء أول قرآن است زيرا كه اخبار غير در آنها مكرر وارد شده است . وبعضي گفته‌اند : مجموع قرآن سبع مثاني است زيرا كه قرآن را به هفت قسمت كرده‌اند « 2 » . وعلي بن إبراهيم وفرات وصدوق وعياشى روايت كرده‌اند از حضرت باقر عليه السّلام كه : مائيم آن مثاني كه خدا ما را به پيغمبر ما عطا كرده است ، ومائيم وجه خدا كه در زمين در ميان شما به أحوال مختلفه مىگرديم ، هر كه ما را بشناسد ، بشناسد ، وهر كه نشناسد مرگ در پيش روى اوست ، بعد از مرگ ما را خواهند شناخت « 3 » . وبه روايت ديگر : هر كه ما را بشناسد يقين در پيش روى اوست ، در دنيا ما را به دليل

--> ( 1 ) . سورهء حجر : 87 . ( 2 ) . رجوع شود به مجمع البيان 3 / 344 ؛ تفسير فخر رازي 19 / 207 - 209 . ( 3 ) . تفسير قمى 1 / 377 ؛ تفسير فرات كوفي 231 ؛ توحيد 150 ؛ تفسير عياشى 2 / 249 - 250 .