العلامة المجلسي
416
حياة القلوب ( فارسي )
فصل بيست وششم در بيان تأويل نحل است به أئمة عليهم السّلام خدا فرموده وَأَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ يعنى : « وحى فرستاد پروردگار تو بسوى زنبور عسل » ؛ بعضي گفتهاند يعنى الهام كرد أو را ؛ وبعضي گفتهاند يعنى در طبيعت آن اين را قرار داد وبر اين طبع آن را خلق كرد ، أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً وَمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُونَ « آنكه بگير از كوهها خانهها - از براي عسل - واز درختان وآنچه داربست مىكنند » كه درخت انگور باشد ويا خانهها وكندوها كه مردم براي ايشان مىسازند يا خانههاى مسدّس « 1 » كه خود بنا مىكنند كه جميع مهندسان در كار آنها حيرانند ، ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ « پس بخور از أنواع ميوهها از هر ميوه كه خواهى » ، فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا « پس داخل شو وحركت كن در راهها كه پروردگار تو براي تو قرار داده است » وسلوك آنها را براي تو آسان گردانيده است يا آنكه در حالتي كه تو مطيع ومنقاد پروردگار خود باشى ، يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ « بيرون مىآيد از شكم آن زنبورها آشاميدنى - يعنى عسل - كه مختلف است رنگهاى آن » بعضي سفيد است وبعضي زرد وبعضي مايل است به سرخى يا به سبزى ، فِيهِ شِفاءٌ لِلنَّاسِ « در آن عسل شفاى بسيار است از براي مردم از دردها » وكم دوائى است كه عسل جزو آن نبوده باشد « 2 » ،
--> ( 1 ) . مسدّس يعنى شش گوشه . ( 2 ) . براي اطلاع از گفتههاى مفسران دربارهء اين آيات رجوع شود به مجمع البيان 3 / 371 ؛ تفسير بيضاوى 2 / 412 ؛ تفسير فخر رازي 20 / 69 .