« قسم به نفس وكسى كه أو را آفريده وصورت أو را درست كرده » ، فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَتَقْواها « 1 » فرمود كه : يعنى شناسانده است والهام كرده است آن را بدكارى وپرهيزكارى ، پس آن را مخيّر گردانيده ميان نيك وبد أو را ، پس اختيار يك طرف كرد ، قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها « 2 » فرمود : يعنى فلاح ورستگارى يافت كسى كه نفس را مطهر وپاكيزه گردانيده از لوث گناهان وصفات ذميمه ، وَقَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها « 3 » « وبتحقيق كه خايب ونااميد گرديد كسى كه اغوا كرد نفس را وگمراه گردانيده آن را » « 4 » . ودر مناقب نيز از حضرت باقر وصادق عليهما السّلام روايت نموده است كه فرموده‌اند : وَالنَّهارِ إِذا جَلَّاها حسنين وآل محمد عليهم السّلام است ، وَاللَّيْلِ إِذا يَغْشاها أبو بكر وعمر وبنو اميّه‌اند وهر كه ولايت ايشان داشته « 5 » . ودر تأويل الآيات به دو سند معتبر از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده است كه : شمس ، كناية از أمير المؤمنين عليه السّلام است ، وَضُحاها قيام قائم عليه السّلام است كه حقّيّت أمير المؤمنين عليه السّلام در آن زمان مانند آفتاب چاشت واضح وبيّن مىگردد ، وقمر كناية از حسنين عليهما السّلام است ، وَالنَّهارِ إِذا جَلَّاها قيام قائم عليه السّلام است ، وَاللَّيْلِ إِذا يَغْشاها أبو بكر وعمر است كه حقّيّت حضرت أمير عليه السّلام را پوشانيدند ، وَالسَّماءِ وَما بَناها يعنى « قسم به آسمان وكسى كه بنا كرده آن را » حضرت فرمود كه : آسمان كناية از رسول خداست كه مردم در علم بسوى أو بلند مىشوند ، وَالْأَرْضِ وَما طَحاها يعنى : « وقسم به زمين وهر كه مسطّح گردانيده است آن را » فرمود كه : زمين كناية از شيعه است به اعتبار تذلّل وانقياد ايشان يا به اعتبار حصول منافع وبركات بلا نهايات از ايشان ، وَنَفْسٍ وَما سَوَّاها فرمود كه : مراد مؤمن مستورى است كه به دين حق باشد ، فَأَلْهَمَها فُجُورَها

--> ( 1 ) . سورهء شمس : 8 . ( 2 ) . سورهء شمس : 9 . ( 3 ) . سورهء شمس : 10 . ( 4 ) . تفسير قمى 2 / 424 . ( 5 ) . مناقب ابن شهرآشوب 1 / 345 .