العلامة المجلسي
92
حياة القلوب ( فارسي )
ودر روايت ديگر از حضرت رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلم « 1 » منقول است كه : روح آدم را چون امر كردند كه داخل جسد آن حضرت شود ، كراهت داشت ونخواست ، پس امر كرد خدا كه داخل شود با كراهت وبيرون رود با كراهت « 2 » . وبه سند معتبر منقول است كه أبو بصير از آن حضرت سؤال كرد كه : به چه علت حق تعالى حضرت آدم را بىپدر ومادر خلق نمود ، وحضرت عيسى را بىپدر خلق نمود ، وساير مردم را از پدران ومادران خلق كرد ؟ فرمود كه : تا مردم بدانند تماميّت قدرت أو را كه قادر است خلق نمايد مخلوقى را از مادهء بىنر ، همچنان كه قادر است كه خلق كند بىنر ومادة ، وبدانند كه خالق اين خلايق است وبر همه چيز قادر است « 3 » . در حديث معتبر ديگر فرمود كه : چون حق تعالى آفريد آدم را ودميد در أو روح را ، پيش از آنكه روح در تمام بدن أو جارى شود - وبه روايت ديگر چون روح به زانوى أو رسيد « 4 » - جست كه برخيزد ، نتوانست وبيفتاد ، پس حق تعالى فرمود « كانَ الْإِنْسانُ عَجُولًا » « 5 » يعنى : آفريده شده است انسان تعجيلكننده « 6 » . ودر كتب معتبره از سلمان فارسي رضي اللّه عنه منقول است كه : چون حق تعالى خلق كرد آدم را ، أول چيزى كه از أو خلق كرد ، ديدههاى أو بود ، پس نظر كرد بسوى بدنش كه چگونه مخلوق مىشود ؛ وچون نزديك شد كه تمام شود وهنوز پاهايش تمام نشده بود خواست كه برخيزد ، نتوانست ، ولهذا حق تعالى مىفرمايد « خلق الانسان عجولا » ، پس چون
--> ( 1 ) . اين روايت در مصدر وبحار الأنوار از حضرت امام صادق عليه السّلام نقل شده است . ( 2 ) . قرب الإسناد 79 . ( 3 ) . علل الشرايع 15 . ( 4 ) . تفسير قمى 2 / 71 . ( 5 ) . چنين آيهاى در قرآن نيست ، بلكه در سورهء اسراء : 11 آية به اين شكل است وَكانَ الْإِنْسانُ عَجُولًا ودر سورهء أنبياء : 37 خُلِقَ الْإِنْسانُ مِنْ عَجَلٍ . ( 6 ) . امالى شيخ طوسي 659 .