العلامة المجلسي

705

حياة القلوب ( فارسي )

واقع ساخت ، حضرت هارون براي آن استدعا كرد كه : اينها نسبت به من مكن كه مبادا بني إسرائيل سبب وعلت اين حركات را نيابند وحمل بر عداوت نمايند وموجب شماتت ايشان گردد بر آن حضرت . سوم آنكه : سر وريش هارون را از جهت مهربانى واشفاق ودلدارى گرفت به نزد خود كشيد كه أو را تسلى نمايد ، هارون ترسيد كه قوم حمل بر معنى ديگر كنند ، واستدعاى ترك اينها نمود كه گمان بد نسبت به موسى عليه السّلام نبرند . چهارم آنكه : فعل هارون يا موسى يا هر دو ترك أولى ومكروه بود وبه حدّ گناه ومعصيت نرسيده بود كه منافى نبوّت باشد . ووجوه ديگر نيز گفته‌اند . ووجه أول اظهر وجوه است ، واللّه يعلم . ودر انداختن ألواح محتمل است كه از روى غضب ، بىاختيار از دست آن حضرت افتاده باشد ، يا از براي غضب ربّانى وشدّت در دين وانكار بر مخالفين انداخته باشد ؛ اين قسم انداختن مستلزم استخفاف نيست . بدان كه أحاديث در باب وعدهء موسى عليه السّلام با قوم خود مختلف است ، أكثر روايات دلالت مىكند بر آنكه : أولا : وعده كرد موسى عليه السّلام با ايشان كه : من سى روز از شما غايب خواهم شد . حق تعالى براي مصلحتى چند از باب بدا اين وعده را چهل روز گردانيد ، ووعدهء سى روز مشروط به شرطي بود كه آن شرط بعمل نيامد . وبعضي آيات وأحاديث دلالت مىكند بر آنكه موسى عليه السّلام چهل روز با ايشان وعده كرده بود وپيش از انقضاى وعده به محض امتداد چنين كردند ، يا آنكه شيطان تسويل كرد براي ايشان كه شب وروز را جدا براي ايشان حساب كرد . چون بيست روز گذشت گفت كه : چهل شبانه روز گذشته است ، ايشان باور كردند . وجمع ميان آيات آسان است ، زيرا كه آية صريح نيست در آنكه وعده سى روز بود با آنكه اگر صريح باشد ممكن است جمع كردن به اينكه به موسى عليه السّلام فرموده باشد كه وعده چهل روز خواهد بود ، وامر فرموده باشد أو را كه به ايشان سى روز وعده فرمايد براي