العلامة المجلسي
46
حياة القلوب ( فارسي )
وبه سند صحيح از امام محمد باقر عليه السّلام منقول است كه : پيغمبران بر پنج نوعند ، كه بعضي صدائى مىشنوند مانند صداى زنجير پس مقصود وحى را از آن مىيابند ، وبعضي در خواب وحى بر ايشان ظاهر مىشود چنانچه يوسف وإبراهيم در خواب ديدند ، وبعضي ملك را مىبينند ، وبعضي در دلشان نقش مىشود وصدا به گوششان مىرسد وملك را نمىبينند « 1 » . ودر حديث صحيح ديگر منقول است كه : زراره از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام سؤال نمود از معنى رسول ونبي ومحدّث ؟ فرمود كه : رسول آن است كه جبرئيل عليه السّلام به نزد أو مىآيد روبهرو وأو را مىبيند وبا أو سخن مىگويد ؛ وامّا نبي ، پس أو در خواب مىبيند چنانچه إبراهيم ذبح كردن فرزند خود را در خواب ديد ، ومثل آنچه رسول خدا صلّى اللّه عليه وآله وسلم از ساير پيغمبران پيش از نزول وحى مىديد تا جبرئيل از جانب حق تعالى رسالت را براي أو آورد ، وبعد از آنكه نبوّت ورسالت هر دو از براي أو جمع شد جبرئيل به نزد أو آمد وبا أو روبهرو سخن مىگفت ؛ وبعضي از پيغمبران هستند كه جمع شده است براي ايشان شرايط پيغمبرى ودر خواب مىبينند وروح مىآيد وبا ايشان سخن وحديث مىگويد بىآنكه أو را در بيدارى ببينند ؛ وامّا محدّث آن است كه ملك با أو حديث مىگويد وأو را نمىبيند « 2 » . ودر حديث معتبر ديگر فرمود كه : أنبيا ومرسلون بر چهار طبقهاند : پس پيغمبرى هست كه خبر داده مىشود در امر نفس خودش وبه ديگرى تعدّى نمىكند ؛ وپيغمبرى هست كه در خواب مىبيند وصداى ملك را مىشنود ودر بيدارى ملك را نمىبيند ، به احدى مبعوث نگرديده است وبر أو امامي هست كه مىبايد أو را أطاعت نمايد ، چنانچه إبراهيم بر لوط امام بود ؛ وپيغمبرى هست كه در خواب مىبيند وصدا مىشنود وملك را نمىبيند « 3 » وفرستاده شده است بسوى گروهى كم يا بسيار ، چنانچه حق تعالى در قضيهء
--> ( 1 ) . بصائر الدرجات 369 . ( 2 ) . بصائر الدرجات 370 . ( 3 ) . در بصائر الدرجات وكافى « مىبيند » به جاى « نمىبيند » .