مىكوشيد نه تنها در ظاهر امر مسألهء زندان و مانند آن در كار نباشد ، بلكه با برخورد دوستانه ، چنين تبليغ شود كه او علاقه و محبت ويژه نيز به ايشان دارد . اينك نوبت امام جواد عليه السّلام فرا رسيده بود تا به نحوى كنترل شود . مأمون براى انجام اين هدف ، دختر خود را به عقد وى در آورد و او را داماد خود كرد . از همين رهگذر بود كه مأمون به راحتى مىتوانست از طرفى امام را در كنترل خود داشته باشد و از طرف ديگر آمد و شد شيعيان و تماسهاى آنان را با آن حضرت زير نظر بگيرد . بر اساس برخى نقلها ، مأمون پس از ورود به بغداد - در سال 204 - بلافاصله امام جواد عليه السّلام را از مدينه به بغداد فرا خواند . « 1 » افزون بر اين ، مأمون متهم بود كه امام رضا عليه السّلام را به شهادت رسانده است . اكنون مىبايست با فرزند وى به گونه‌اى رفتار كند كه از آن اتهام نيز مبرّى شود . اين نكته نيز بايد مورد توجه قرار گيرد كه طبق برخى از روايات تاريخى ، مأمون از آن هنگام كه ولايت‌عهدى خود را به امام رضا عليه السّلام واگذاشت ، دختر خود ام الفضل را به عقد امام جواد عليه السّلام در آورد و يا نامزد او كرد . به نوشتهء طبرى و ابن كثير ، در سال 202 كه امّ حبيب دختر مأمون به عقد امام رضا در آمد ، دختر ديگرش ام فضل را نيز به عقد امام جواد عليه السّلام داد . « 2 » شايد اين موضوع خود قرينه‌اى بر درستى گزارش صاحب تاريخ بيهق باشد كه امام جواد عليه السّلام در سال 202 براى ديدن پدرش به طوس آمده است . از روايتى كه شيخ مفيد از ريّان بن شبيب نقل كرده ، چنين بر مىآيد : موقعى كه مأمون تصميم به ازدواج ام فضل با امام جواد عليه السّلام گرفت ، عباسيان برآشفتند ؛ زيرا ترس آن داشتند كه پس از مأمون ، خلافت به خاندان علوى بر گردد ، چنان كه دربارهء امام رضا عليه السّلام هم به سختى دچار همين نگرانى شده بودند ؛ « 3 » ولى به طورى كه از دو روايت

--> ( 1 ) . الحياة السياسية للامام الجواد عليه السّلام ، ص 65 ؛ اين روايتى است كه عده‌اى به نقل آن پرداخته‌اند ؛ ولى آنچه بيشتر نقل شده و بعد تذكر خواهيم داد همان نقل طبرى و . . . است مبنى بر اين كه امام جواد عليه السّلام در سال 215 به بغداد آمده است . ( 2 ) . تاريخ الطبرى ، ج 7 ، ص 149 ؛ البداية و النهايه ، ج 10 ، ص 260 ( 3 ) . الارشاد ، ص 319