مىگرديد ، تقيه و شيوه‌هاى پنهانى مبارزه كه براى « حفظ امام و شيعيان از فشار حاكميت » بود ، عامل مؤثرى در عدم نقل اخبار در منابع تاريخى است . افزون بر آن ، زندگى امام جواد عليه السّلام چندان طولانى نبوده است كه اخبار فراوانى هم از آن در دسترس ما قرار گيرد . و نيز گفتنى است ، زمانى كه امام رضا عليه السّلام به خراسان برده شد ، هيچ يك از اعضاى خانواده خود را به همراه نبرد و در آنجا تنها زندگى مىكرد . در اين كه آيا در اين مدت ، امام جواد عليه السّلام به منظور ديدار پدر به طوس رفته است يا نه ، تنها ابن فندق در تاريخ بيهق نقل كرده است كه آن حضرت در سال 202 به طوس آمد و با پدر بزرگوارش ديدار كرد . متن گزارش ابن فندق در اين باره چنين است : و محمد بن على بن موسى الرضا عليه السّلام كه لقب او تقى بود ، از راه طبس مسينا ، دريا عبرت كرد - « 1 » كه آن وقت راه قومس [ دامغان ] مسلوك نبود و آن راه را در عهدى نزديك مسلوك گردانيد - به ناحيت بيهق آمد و در ديه ششتمد نزول كرد و از آنجا به زيارت پدر خويش على بن موسى الرضا عليه السّلام رفت در سنهء 202 . « 2 » اين گزارش در مصادر ديگر نيامده و از اخبار مربوط به شهادت امام رضا عليه السّلام چنين برمىآيد كه امام جواد عليه السّلام آن هنگام در مدينه اقامت داشت و تنها براى غسل پدر و اقامهء نماز به آن حضرت در طوس حضور يافت . البته محتمل است كه پيش از آن ، يك بار به طوس آمده باشد . با دقت در خبر مذكور ، چنين به نظر مىرسد كه ابن فندق ، به احتمال ، گزارش خود را از تاريخ نيشابور حاكم نيشابورى گرفته است . هنگامى كه مأمون بعد از شهادت امام رضا عليه السّلام در سال 204 به بغداد بازگشت ، از ناحيهء حضرتش اطمينان خاطر پيدا كرده بود ؛ ولى اين را مىدانست كه شيعيان پس از امام رضا عليه السّلام فرزند او را به امامت خواهند پذيرفت و در اين صورت خطر همچنان بر جاى خود خواهد ماند . او سياست كنترل امام كاظم عليه السّلام توسط پدرش را - كه او را به بغداد آورده و زندانى كرده بود - به ياد داشت و با الهام از اين سياست ، همين رفتار را با امام رضا عليه السّلام در پيش گرفت ، ولى با ظاهرى آراسته و فريبكارانه ؛ به گونه‌اى كه

--> ( 1 ) . عبارت در اصل چنين است . ( 2 ) . تاريخ بيهق ، ص 46