الشيخ رسول جعفريان

426

حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )

نجمه و كنيه‌اش امّ البنين بود و برخى نام آن بانو را تكتم دانسته‌اند . « 1 » نقش انگشترى آن حضرت : ما شاء الله و لا حول و لا قوّة الّا بالله بوده است . « 2 » امام رضا عليه السّلام تا سال 201 در مدينه بودند . در رمضان آن سال وارد مرو شده و - همانگونه كه گذشت - در ماه صفر سال 203 به شهادت رسيدند . حوادث سياسى مربوط به امام عليه السّلام ، بيشتر از دوران ولايتعهدى آن حضرت است ، و از پيش از آن ، موارد بسيار اندكى دربارهء برخوردهاى سياسى ايشان به دست رسيده است كه يك نمونه از آنها دربارهء حملهء جلودى ، يكى از فرماندهان هارون الرشيد براى سركوبى قيام محمد بن جعفر به مدينه بوده است . « 3 » ابو الفرج ، از نوفلى ، خبرى دربارهء وساطت امام رضا عليه السّلام در جريان قيام محمد بن جعفر نقل كرده كه صحّت آن محلّ ترديد است . « 4 » رافعى مىنويسد : مشهور است كه على بن موسى الرضا عليه السّلام در سفرى به قزوين تشريف آورده و در خانهء داود بن سليمان غازى مخفى شده است ؛ چنان كه اسحاق بن محمد و على بن مهرويه در نوشته‌اى از طريق همين داود از امام نقل كرده‌اند كه فرزندى از آن حضرت كه دو سال يا كمتر داشته در قزوين مدفون شده است . « 5 » اين همان امامزاده حسين است كه اكنون در قزوين وجود دارد . به احتمال اين مسافرت در سال 193 مقارن با مرگ رشيد صورت گرفته است . « 6 » اصفهانى آورده كه جلودى مأمور آوردن آل ابى طالب از مدينه به خراسان شده بود و امام على بن موسى الرضا عليه السّلام نيز در ميان علويان به خراسان آمده و در هنگام حضور امام در خراسان ، بيعت ولايتعهدى صورت گرفته است . « 7 » اين روايت با روايات ديگر خلط شده است ، زيرا اگر چه جلودى به مدينه آمده اما زمان حملهء او به مدينه ، پيش از سفر امام عليه السّلام به مرو بوده است .

--> ( 1 ) . در اصل چندين نام براى آن بانو ياد كرده‌اند كه نجمه ، اروى ، سكينه ، سمانه ، تكتم از آن جمله است . نك : تواريخ النبى و الآل ، ص 91 . چنين شايع است كه مقبرهء مادر آن حضرت در مشربهء ام ابراهيم در مدينهء منوره واقع شده است . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 49 ، ص 2 ، از كافى . ( 3 ) . عيون اخبار الرضا ، ج 2 ، ص 159 ( 4 ) . مقاتل الطالبيين ، ص 360 ( 5 ) . التدوين فى اخبار قزوين ، ج 3 ، ص 428 ؛ ضيافة الاخوان ، ص 272 ( 6 ) . حياة الامام الرضا ، ص 225 ( 7 ) . مقاتل الطالبيين ، ص 375