وى نگرويدند تنها عبد الله بن بكير بن اعين و ديگرى عمّار بن موسى ساباطى بود . « 1 » مرحوم طبرسى در اعلام الورى ، انشعابات پيدا شده در ميان شيعيان امام صادق عليه السّلام پس از آن حضرت آورده و دلايل گرايش آنان را نيز ذكر كرده است . « 2 » برخوردهاى سياسى امام كاظم عليه السّلام دورانى كه امام كاظم عليه السّلام در آن زندگى مىكرد ، مصادف با نخستين مرحله استبداد و ستمگرى حكّام عباسى بود . آنها تا چندى پس از آن كه زمام حكومت را به نام علويان در دست گرفتند ، با مردم و به خصوص با علويان برخورد نسبتا ملايمى داشتند ؛ اما به محض اين كه در حكومت استقرار يافته و پايه‌هاى سلطهء خود را مستحكم كردند و از طرف ديگر با بروز قيامهاى پراكنده‌اى كه به طرفدارى از علويان پديد آمد و آنها را سخت نگران كرد ، بنا را بر ستمگرى گذاشته و مخالفان خود را زير شديدترين فشارها قرار دادند . آنها حتّى نزديكترين دوستان خود همچون عبد الله بن على را به خاطر تلاشهاى پنهانيش ، براى به دست آوردن جانشينى سفاح كشتند . به همين ترتيب ابو سلمه و ابو مسلم خراسانى را نيز از بين بردند . منصور شمار فراوانى از علويان را به شهادت رساند ؛ شمار بيشترى از آنان هم در زندانهاى او درگذشتند . « 3 » اين اعمال فشار از زمان امام صادق عليه السّلام آغاز شد و تا زمان امام رضا عليه السّلام كه دورهء خلافت مأمون بود با شدّت هر چه تمامتر ادامه يافت ؛ مردم در زمان مأمون اندكى احساس امنيت سياسى كردند ، ولى ديرى نپاييد كه دستگاه خلافت بدرفتارى و اعمال فشار بر مردم را دوباره از سر گرفت . فشار سياسى عباسيان در دوره‌اى آغاز شد كه پيش از آن امام باقر و صادق عليهما السّلام با تربيت شاگردان فراوان ، بنيهء علمى و حديثى شيعه را تقويت كرده بودند و جنبشى عظيم در ميان شيعه پديد آورده بودند . امام كاظم عليه السّلام پس از اين دوره در مركز اين

--> ( 1 ) . فرق الشيعة ، ص 79 ( 2 ) . اعلام الورى ، ص 288 ( 3 ) . تاريخ فخرى ، صص 221 - 222