روايات زيادى در زمينهء تبيين مسائل فقهى و توضيح آيات قرآن و شأن نزول آنهاست كه از آن حضرت روايت شده است . علاوه بر اينها مقدار زيادى اخبار تاريخى دربارهء امير المؤمنين و جنگ صفين نيز از آن حضرت نقل شده است . « 1 » همچنين در زمينهء اخلاقيات ، جملات گهربار و پرمغزى از امام باقر عليه السّلام روايت گرديده است ؛ جملات قصارى كه در نهايت زيبايى و برخاسته از روح عصمت و كمالات درونى امام است . اربلى نوشته است كه اخبار انبيا فراوان از امام باقر عليه السّلام نقل شده و مردم اخبار مغازى را از ايشان نقل كرده‌اند و در احكام و مناسك حج به آنچه ايشان از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله نقل كرده استناد كرده‌اند . آنها همچنين اخبارى در تفسير قرآن از وى نوشته و خاصه و عامه از آن بزرگوار حديث نقل كرده‌اند . « 2 » در اين مورد ابو زهره نيز مىنويسد : و كان رضى الله عنه مفسّرا للقرآن و مفسّرا للفقه الاسلامى مدركا حكمة الاوامر و النواهى فاهما كل الفهم لمراميها . « 3 » آن حضرت مفسر قرآن و مبيّن فقه اسلامى بود و فلسفهء اوامر و نواهى را درك مىكرد و هدف آن را در حد نهايى آن مىفهميد . نيز در زمينهء انديشه‌ها و جملات اخلاقى - اجتماعى امام مىنويسد : و لكمال نفسه و نور قلبه و قوة مداركه أنطقه الله تعالى بالحكم الرائعة و رويت عنه عبارات فى الاخلاق الشخصية و الاجتماعية ما لو نظم فى سلوك لتكون منه مذهب خلق سام . « 4 » به خاطر كمال نفسانى و روشنى قلب و قدرت دركش ، خداوند حكمتهاى اعجاب‌انگيزى بر زبان او جارى ساخت و عباراتى دربارهء اخلاق شخصى و اجتماعى از آن حضرت روايت شده كه اگر مرتب شوند يك روش گرانبها و جامعى از آن در زمينه‌هاى اخلاقى به وجود مىآيد . نمونه‌اى از درسهاى اخلاق عملى امام ، مخالفت آن با خشك‌مقدسى بود . آن حضرت در مقام عمل ، با نظر آن دسته كه گمان مىكردند ترك كامل نعمتهاى دنيوى ،

--> ( 1 ) . نك : ابن ابى الحديد ، شرح نهج البلاغه ، ج 2 ، صص 212 - 213 ، 229 - 234 ، 286 و ج 3 ، ص 324 و ج 4 ، صص 106 ، 108 ، 109 ، 110 و ج 6 ، ص 13 ؛ نك : تاريخ الطبرى ، ج 3 ، ص 37 ، ج 5 ، صص 176 - 197 ، ط عز الدين ( 2 ) . كشف الغمه ، ج 2 ، ص 126 ( 3 ) . الامام الصادق عليه السّلام ، ص 24 ( 4 ) . الامام الصادق عليه السّلام ، ص 24