فقيه‌ترين مردم مدينه است ، بر خبر واحد تكيه مىكرد . ابن شهاب زهرى ، على رغم وابستگيش به امويان و حتّى با وجود كينه‌اى كه بين امويان و شيعيان وجود داشت ، از عالمان زمان امام سجّاد عليه السّلام است كه با ولع تمام از امام بهره گرفته و حضرت را با عبارات زيادى ستوده است . زهرى در نامه‌اى كه از سوى امام به دو نوشته شد ، مورد نصيحت قرار گرفته تا موقعيت خود را به عنوان وسيله‌اى در دست حاكميّت امويان مورد تجديد نظر قرار دهد . « 1 » وى يك بار نيز از سوى امام سجّاد عليه السّلام به خاطر اهانت به على بن ابى طالب عليه السّلام مورد سرزنش قرار گرفت . « 2 » در عين حال ، او همچنان راوى علوم امام سجّاد عليه السّلام بود ؛ چنان كه در كتابهاى مختلف منقولات او را آورده‌اند . « 3 » اضافه بر اين ، او شيفتهء عبادت امام سجّاد عليه السّلام و خلوص حضرت بود . نقل شده : « كان الزهرى إذا ذكر على بن الحسين يبكى و يقول : زين العابدين » . « 4 » همچنين از او نقل كرده‌اند : « على بن الحسين أعظم الناس منّة علىّ » . « 5 » و نيز مىگفت : « ما رأيت أحدا أفقه من على بن الحسين » . « 6 » ستايش زهرى از امام سجّاد عليه السّلام تا اندازه‌اى بود كه برخى از مروانيان به او مىگفتند : يا زهرى ! ما فعل نبيّك ، يعنى على بن الحسين . « 7 » از ميان ديگر محدثين ، ابو حازم مىگفت : « ما رأيت هاشميا أفضل من على بن الحسين و لا أفقه منه » . « 8 » از جاحظ نيز نقل شده است كه مىگفت : « دربارهء شخصيت على بن حسين ، شيعى ، معتزلى ، خارجى عامى و خاصى همه يكسان مىانديشند و هيچ كدام ترديدى در برترى و تقدّم او ( بر سايرين ) ندارند » . « 9 » چنان كه بعدا اشاره خواهد شد ، از دلايل مهم شهرت امام و محبّت او در ميان مردم ، انتشار جملات زيباى امام سجّاد عليه السّلام در قالب دعا بود كه همه را به خود جذب مىكرد . سعيد بن مسيب ، از محدثين مشهور ، دربارهء امام سجّاد عليه السّلام مىگفت : « ما رأيت

--> ( 1 ) . تحف العقول ، ص 200 ( 2 ) . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحديد ، ج 4 ، ص 102 ( 3 ) . به عنوان مثال : طبقات الكبرى ، ج 8 ، ص 172 ؛ حلية الاولياء ، ج 3 ، ص 86 ؛ كشف الغمة ، ج 2 ، ص 103 ( 4 ) . حلية الاولياء ، ج 3 ، ص 135 ( 5 ) . طبقات الكبرى ، ج 5 ، ص 214 ( 6 ) . زين العابدين ، سيد الاهل ، ص 43 ؛ كسى را فقيه‌تر از على بن حسين عليه السّلام نديده‌ام . ( 7 ) . شرح الاخبار ، ج 3 ، ص 258 ( 8 ) . تذكرة الخواص ، ص 186 ؛ كشف الغمة ، ج 2 ، ص 80 ( 9 ) . عمدة الطالب ، ص 193