اقتضا مىكرده است . گرچه اين اخبار در منابع متعددى نقل گرديده ، اما شواهدى وجود دارد كه مانع از قبول آنهاست ؛ اولا اين كه مشهور مورّخان و سيره‌نويسان تولد آن حضرت را در سال 38 ياد كرده‌اند كه بر مبناى آن ، سن امام در جريان واقعهء كربلا ، 23 سال دانسته شده است . ثانيا اخبار پيشگفته از چشم مورّخان صاحب نظر به دور نبوده و در همان قرون نخست تعارض آنها با نقل مشهور ، كه صحت آن براى آنها محرز بوده ، روشن بوده و مورد نقد قرار گرفته است . محمد بن عمر واقدى ، از مبرزترين راويان اخبار تاريخى اهل سنّت ، بعد از نقل اين كلام از امام صادق عليه السّلام كه فرمود « على بن الحسين عليه السّلام در 58 سالگى رحلت كرد ، مىنويسد : اين گفتار بر آن دلالت دارد كه امام سجّاد عليه السّلام در حالى كه 23 يا 24 سال داشته در كنار پدرش در كربلا بوده است . از اين رو قول كسانى كه او را « صغير » دانسته و نابالغ معرفى كرده‌اند ، درست نيست . حضرت در كربلا مريض بود و به همين علت در جنگ شركت نكرده است . در اين صورت چگونه مىتوان پذيرفت كه او نابالغ بوده است ، اين در حالى است كه فرزندش ، ابو جعفر محمد بن على باقر ، جابر بن عبد الله انصارى را زيارت و از او حديث نقل كرده است ، در حالى كه جابر در سال 78 هجرى رحلت كرده است . « 1 » ثالثا از برخوردهايى كه امام سجّاد عليه السّلام با عبيد الله بن زياد و حتّى يزيد بن ابى سفيان داشته ، چنين بر مىآيد كه سن آن حضرت بيش از مقدارى است كه در نظر اول بيان شده و آمده است كه در كربلا سخن از بلوغ يا عدم بلوغ او به ميان آمده باشد . موقعيت و زمينه‌اى كه براى منبر رفتن آن حضرت فراهم شد ، به نوبهء خود مىتواند حاكى از سن و سالى باشد كه چنين شرايطى را ايجاب كرده است . براى كسى كه هنوز در بلوغ او ترديد است ، نمىتوان چنين موقعيتى را ، كه از سوى يزيد در اختيار او نهاده شد ، پذيرفت .

--> ( 1 ) . طبقات الكبرى ، ج 5 ، ص 222 ؛ مختصر تاريخ دمشق ، ج 17 ، ص 256 ؛ كشف الغمّة ، ج 2 ، ص 191 . البتّه تنها استدلال به سال وفات جابر نمىتواند تولّد امام باقر را قبل از واقعه كربلا نشان دهد ؛ گرچه احتمال تولد او را بعد از كربلا كم مىكند . استناد واقدى ، به اصل خبر تولد امام باقر است ، نه ملاقات با جابر .