الشيخ رسول جعفريان

250

حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )

وجود داشت ، اما همه به اين نتيجه رسيده بودند كه بايد از نهضت عاشورا برداشت سياسى جدىترى كرد . از ميان اين كتابها بيشترين جدال را كتاب شهيد جاويد بر انگيخت . صرف نظر از بحثهاى كلامى ، و اشكالاتى كه از اين زاويه بر اين كتاب مىشد - و برخى صرفا بر اين قسمت كتاب نقد داشتند - كتاب مزبور به قصد سياسى كردن نهضت امام حسين عليه السّلام در حد تسخير حكومت بود . آقاى صالحى حتى نمىخواست اين نظر را بپذيرد كه هدف امام حسين عليه السّلام مىتوانست نوعى شهادت باشد كه فى حد نفسه براى احياى اسلام لازم است . او به كمترين از اين نمىانديشيد كه امام براى تصاحب حكومت قيام كرده است . به نظر چنين مىرسد كه آقاى صالحى براى دستيابى به آنچه خواسته و اين نوعى افراط در سياسى كردن بوده مجبور به مخالفت با برخى از بديهيات شده است . اما نبايد فراموش كرد كه اثر مزبور جبههء مهمى را در برابر برداشتهاى افراطى صوفيانه گشود . تحليل مرحوم دكتر حميد عنايت از اين بعد كتاب قابل توجه است . او مىنويسد : چنان كه به آسانى مشهود است هدف اصلى « شهيد جاويد » ، سياسى كردن جنبه‌اى از امام‌شناسى شيعه است كه تا ايام اخير كلا با تعابير عرفانى ، شاعرانه و عاطفى برگزار مىشد . نتيجهء اين كار ، پيدايش گرايش محتاطانه ولى رو به افزايش ، در ميان شيعيان مبارز بود كه با واقعهء كربلا بسان فاجعه‌اى اساسا انسانى برخورد كنند و به تبع آن ، عمل قهرمانى امام را واقعه‌اى بىهمتا و تقليدناپذير در تاريخ تلقى نكنند و آن را فراتر از حد موجودات انسانى ندانند . « 1 » هدف سياسى : شهادت بايد به اين نكته توجه كرد كه اصولا برداشت سياسى از كربلا در ميان آثارى كه پيش از اين ياد شد ، صرفا در اين خلاصه نمىشد كه امام حسين عليه السّلام به هدف دستيابى به حكومت چنين اقدامى را كرده است . بلكه از ديد برخى از همان نويسندگان ، اساسا

--> ( 1 ) . انديشهء سياسى در اسلام معاصر ، صص 331 - 330