ممكن بود . در ميان شيعيان ، گروهى از هر حيث تابع ائمه بوده و آنها را وصى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و منتخب او مىدانستند . از سوى ديگر گروههايى از مردم عراق و بعضى از مناطق ديگر تنها برترى علويان را بر امويان در نظر داشته و تشيّع آنها در همين حد بود . « 1 » افرادى كه در كربلا در كنار امام حسين عليه السّلام به شهادت رسيدند ، از شيعيانى بودند كه امامت را تنها حقّ على عليه السّلام و فرزندانش مىدانستند . خود امام عليه السّلام در موارد متعدّدى از مردم خواست تا حق را به اهلش بسپارند و او را يارى كنند ؛ زيرا امويان غاصب اين حق هستند . « 2 » در موردى فرمود : « أيها الناس أنا ابن بنت رسول الله و نحن أولى بولاية هذه الأمور عليكم من هؤلاء المدعين ما ليس لهم . « 3 » و در جاى ديگر فرمود : « و انا أحقّ من غيرى لقرابتى من رسول الله . » « 4 » علاوه بر امام ، يارانش در فرصتهاى مختلفى اين اعتقاد را با نثر و نظم بيان كردند . مسلم به ابن زياد گفت : به خدا سوگند ، معاويه خليفهء به حق نيست ؛ بلكه با حيله‌گرى بر وصى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله غلبه كرده و خلافت را غصب كرده است . « 5 » عبد الرحمن بن عبد الله يزنى ، اصحاب امام حسين در كربلا ، مىگفت : أنا بن عبد الله من آل يزن * دينى على دين حسين و حسن « 6 » من فرزند عبد الله از آل يزن بوده و دينم همان دين حسين و حسن است . همچنين حجاج بن مسروق خطاب به امام حسين عليه السّلام مىگفت : ثم أباك ذى الندى عليّا * ذلك الذي نعرفه وصيّا « 7 » هلال بن نافع بجلى در شعرى مىگفت : أنا الغلام اليمني البجلى * دينى على دين حسين و على « 8 » من از بنى تميم و بجلى هستم و دينم همان دين حسين و - پدرش - على است .

--> ( 1 ) . ما در كتاب تاريخ تشيّع در ايران به اندازه كافى در اين باره سخن گفته‌ايم . ( 2 ) . انساب الاشراف ، ج 3 ، ص 170 ؛ الفتوح ، ج 5 ، ص 135 ( 3 ) . الفتوح ، ج 5 ، ص 137 ( 4 ) . همان ، ج 5 ، صص 144 - 145 ( 5 ) . همان ، ج 5 ، ص 98 ( 6 ) . همان ، ج 5 ، ص 194 ( 7 ) . همان ، ج 5 ، ص 199 ( 8 ) . همان ، ج 5 ، ص 201