الشيخ رسول جعفريان

192

حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )

تعداد شيعيان در آن زمان چندان گسترده نبود . گفته‌اند : زمانى كه حجر بن عدى در مسجد به مخالفت با گفته‌هاى زياد پرداخت ، نيمى از كسانى كه در مسجد بودند يا يك سوم آنها با او هم‌آواز شدند . با توجّه به روحيهء شيعى شهر و با دانستن اين كه به هر روى ، شمارى از مردم بر پايهء نوعى تشيّع سياسى ، كه فقط در مسائل سياسى ، همراهى نسبى با اولاد على مىپذيرفتند ، بايد جريان شيعى شهر را حد اقل در حد يك چهارم جمعيت شهر دانست . هيچ شكّى وجود ندارد كه مردم كوفه ، امام حسين عليه السّلام را دعوت كردند و او را يارى نكردند و بعدا در كشتن او نيز مباشرت كردند . در عين حال بايد ديد كه اين مردم چه كسانى بودند ؟ چه گروهى نامه نوشتند و چه مقدار از مردم كوفه ، در جنگ با امام حسين عليه السّلام شركت كردند . در آغاز ذكر اين نكته لازم است كه بعدها كوفه به صورت مركزى براى شيعيان علوى مذهب در آمد و حتّى در مقابل بنى عبّاس به خاطر غصب حاكميّت آل على مخالفتهايى نشان داد . از اين رو علاوه بر اين كه مورّخين و محدّثين وابسته به امويها از مردم كوفه نفرت داشتند ، وابستگان به بنى عبّاس نيز دچار همين كينه‌ها بودند . مظلوميّت شيعه تنها در حدّ ظلم سياسى نبود ، بلكه از لحاظ فرهنگى نيز اين ظلم وجود داشت . به هر حال با حاكميّت جريان فرهنگى وابسته به بنى عبّاس ، چنين امرى طبيعى و بديهى است . بنابراين لازم است توّجه داشته باشيم كه سير نقل وقايع را از چنين عينكى كه رنگ آن نفرت از مردم كوفه به دليل تشيع آنهاست ، ملاحظه مىكنيم . با عنايت به نكتهء فوق بايد اشاره كنيم كه چنين مورّخينى سعى دارند شيعه را به گونه‌اى نشان دهند كه اهل وفاى به عهد نيستند . به سخن ديگر ، دشمنان شيعه بر آن هستند تا گناه عدم حمايت مردم كوفه را بر عهدهء شيعيان بگذارند . در حالى كه توضيحات ذيل تا حدودى نشان خواهد داد كه تنها بخشى از مردم كوفه در آن شرايط ، شيعه بودند و آنها نيز در شرايطى قرار گرفتند كه نتوانستند از امام حسين عليه السّلام دفاع كنند ، گرچه اگر در حدّ ايثار ، قصد فداكارى داشتند ، مىتوانستند چنين كنند . اين سخنى است كه بايد دربارهء آن به اختصار شواهدى ارائه دهيم .