الشيخ رسول جعفريان
184
حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )
شرايط اين بيعت بود . « 1 » مدّت سى و پنج روز پس از ورود مسلم - پنجم شوال شصت - حدود هجده هزار نفر با مسلم بيعت كردند . در ميان اين افراد ، علاوه بر شيعيان ، بسيارى از مردم عادى نيز حضور داشتند . از جمله فردى چون محمد بن بشير گفت : من دوست دارم تا خداوند اصحاب مرا يارى كند ، اما دوست ندارم كشته شوم . دوست هم ندارم دروغ بگويم . آمدن مسلم ، خلأ موجود را كه بر اثر مرگ معاويه در عراق و در بين مخالفين امويها پيش آمده بود ، پر كرد . همه به گرد مسلم جمع شدند . قدرت حكومت بشدّت تضعيف شد و مسلم بيش از گذشته آشكارا با مردم ديدار مىكرد . جاسوسان بنى اميّه ، كه از وضع نعمان بن بشير بسيار ناراضى بودند ، در نامهاى به يزيد نوشتند : اگر نياز به كوفه دارد ، دربارهء آن هر چه زودتر تصميم مناسبى بگيرد . « 2 » مسلم مشغول جمعآورى نيروها و سلاحهاى جنگى لازم بود . دربارهء ابو ثمامة صائدى نوشتهاند : « يشترى لهم السلاح و كان به بصيرا » . « 3 » او چون به سلاح آگاهى داشته ، مأمور خريد سلاح بوده است . بعدها ابن زياد به هانى گفت : خانهء تو پناهگاه اصحاب مسلم و محلّ جمعآورى سلاح بوده است . « 4 » يزيد ، ابن زياد را براى كوفه برگزيد ، در آن زمان ، ابن زياد والى بصره بود ، در اين زمان كوفه را نيز به او واگذار كردند . مورّخين نوشتهاند : معاويه ضمن وصيتى ، كه نزد غلام او بود و بعدها به يزيد داده شد ، ابن زياد را براى مقابله با شورش احتمالى عراق تعيين كرده بود . « 5 » ابن زياد كه در بصره پيامآور حسين بن على عليه السّلام را اعدام كرده بود ، راهى كوفه شد تا با سختگيرى ، كه از پدرش به ارث برده بود ، شورشيان اين شهر را سركوب كند . تهديد ، مهمترين ابزار براى ابن زياد و كارآمدترين وسيله براى سركوبى مردم
--> ( 1 ) . الشهيد مسلم ، ص 104 ؛ عين اين عبارات در كتب تاريخى نيامده ، اما مرحوم مقرم به صورت تقريبى و با استفاده از نصوص بيعت عقبه و يوم الفتح و . . . چنين مطالبى را آورده است . ( 2 ) . الفتوح ، ج 5 ، صص 59 ، 60 ( 3 ) . تاريخ الطبرى ، ج 4 ، ص 271 ( 4 ) . همان ، ج 4 ، ص 273 ؛ الكامل فى التاريخ ، ج 4 ، ص 28 ( 5 ) . تاريخ الطبرى ، ج 4 ، ص 265 ؛ الكامل فى التاريخ ، ج 4 ، ص 21