بودند . من گمان مىكنم كه زياد گريستن آن حضرت ، نه از آن جهت بود كه گرفتار شدايد و مصايب طاقت‌فرسايى شد كه در كربلا بر سر آن حضرت آمد ، بلكه به خاطر جاودانه ساختن نهضت پدر بزرگوارش بود كه آن هم به خاطر آزادسازى انسان از زير ظلم و بردگى و طغيان صورت گرفت . براستى كه گريهء امام عليه السلام بر پدر بزرگوارش ، سوز و گدازى در دل مسلمين ايجاد كرد و شايد همين پديده يكى از عواملى بوده است كه توده‌هاى مسلمان را به پايان دادن به حكومت ننگين اموى وادار كرد ، نخستين جرقه از مدينه برخاست و فرزندان صحابه ، قيام مسلّحانهء خود را در برابر حكومت يزيد - كه ارزشها و مقدرات امت اسلامى را به بازيچه گرفته بود - اعلان كردند . - 5 - ( 1 ) امام بزرگوار حضرت زين العابدين عليه السلام پس از حادثهء كربلا ، توجه خاصى به علم و دانش مبذول كرد ، زيرا كه آن را بهترين وسيلهء انجام رسالت اصلاحى خود يافت ، همان گونه كه آن را بهترين ضامن آسايش روحى خود - كه حوادث كربلا آن را خرد كرده بود - مىدانست . فرزندان اصحاب و دانشمندان و فقها از هر سو براى استفاده از زلال دانش آن حضرت به خدمتش شتافتند و همگى به برخوردارى از علوم و معارف آن بزرگوار پرداختند تا اين كه در جهان اسلام شاخصهاى علم و ادب شدند كه ما در اين كتاب شمه‌اى از شرح حال ايشان را بازگو خواهيم كرد . امام عليه السلام با انواع علوم و معارفى كه از پدران بزرگوار خود آموخته بود به روشنگرى افكار مردم عرب و مسلمان پرداخت و مردم مسلمان را بر توجه به دانشجويى تشويق فرمود و دانشجويان را گرامى داشت و عالمان را حرمت نهاد تا