اين كه به بركت آن حضرت درخت پربركت علمى كه جدش رسول اكرم - صلّى اللّه عليه و آله - غرس فرموده بود ، باليدن گرفت و مردم ، با شور و هيجان به دنبال علم و دانش رفتند ، و به حق آن بزرگوار از برجسته‌ترين چهره‌هاى مؤسّس علم و فرهنگ در جهان اسلام است . - 6 - ( 1 ) اما سرمايه‌هاى فكرى و علمى كه از امام زين العابدين به جا مانده است كه به حق نمونهء ابداع و ترقى و تكامل است و به علمى خاص منحصر نيست بلكه بر بسيارى از علوم ، از قبيل : فقه ، تفسير ، كلام ، فلسفه و علوم تربيتى و اجتماعى مشتمل است و در آن ميان به علم اخلاق توجه خاصّى مبذول فرموده و فوق العاده اهميت داده است ، و اين توجه خاص از آن جهت است كه آن حضرت تباهى اخلاق اسلامى و دور افتادن مردم را از دينشان از دست حكومت جابر اموى مىديد كه دارند تمام ارزشهاى اخلاقى را نابود مىكنند ، اين بود كه به اصلاح جامعه و تهذيب اخلاق اجتماعى پرداخت ، و شيعه معتقد است : موقعى كه مردم به پيروى از پادشاهان خود تسليم شهوات و هواهاى نفس خود بودند ، امام عليه السلام به وسيلهء فضايل اخلاقى و كرامات برجستهء خود ، نفوس بيمار را شروع به معالجه نمود « 1 » . براستى كه امام عليه السلام از لحاظ موضوعى و همه جانبه ، به امور تربيتى و اخلاقى مردم پرداخت كه بحثهاى مربوط به اين بخش از ارزشمندترين مباحث اسلامى و در نوع خود از همه ظريف‌تر است .

--> ( 1 ) نظريّة الاماميّة : 350 .