با ناكثين و قاسطين ( 1 ) قبايل قريش ، به شدت از حكومت امام ، هراسناك گشته و به يقين دانستند كه همهء طرحهاى سياسى و اقتصادى آن حضرت ، ارائه ذاتى جهت‌گيريهاى فكرى و اجتماعى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله است كه نخوت و غرور آنان را در هم كوبيد و به زندگى اقتصادى مبتنى بر رباخوارى ، احتكار و بهره‌كشى آنان ، پايان بخشيد . از جمله اقدامات آن حضرت ، بر كنار نمودن واليان عثمان از تمام مراكز دولتى و مصادرهء همهء اموالى بود كه آنان از خزانهء مركزى ، غارت كرده بودند . آنان ، همچنين از اعلام مساوات عادلانه ميان همهء ملتهاى اسلامى ، مساوات در حقوق و تكاليف و مساوات در هر چيزى ، پريشان شده و اين امر ، آنها را مضطرب كرده بود ؛ زيرا براى خود نسبت به ديگر ملتها برترى قايل بودند و امتيازات خاصى بر ديگر مردمان براى خودشان در نظر داشتند . ( 2 ) قريشيان و ديگر نيروهاى منحرف شده از راه حق ، از حكومت امام به خشم آمده و جملگى بر آن شدند كه شورش مسلّحانه را اعلام نمايند و آتش جنگ را در مناطق مختلف ، شعله‌ور سازند تا حكومت آن حضرت را سرنگون سازند ، حكومتى كه قدرت را وسيله‌اى براى اصلاحات اجتماعى و پيشرفت زندگى انسان مىدانست . ( 3 ) نخستين جنگى كه بر ضد امام به راه انداخته شد ، « جنگ جمل » بود و در پى بىآن « جنگ صفين و جنگ نهروان » پيش آمد ، آن جنگها موانع و سدهايى در برابر حكومت امام قرار داد كه هدفش بالا بردن سطح ارزشهاى انسانى و از بين