بوده است كه حكومت عثمان به بنى اميّه و خاندان ابى معيط بخشيده بود . نيز مصادرهء اموالى كه به ناحق ، اختلاس كرده بودند و بركنارى واليان و ديگر كارمندانى كه حكومت را وسيله‌اى براى دستيابى به ثروت و تسلّط بر مردم به ناحق ، قرار داده بودند . ( 1 ) اين دگرگونيهاى اجتماعى كه حكومت امام به وجود آورده بود ، به ازدياد بحرانهاى نفسانى در دل قريشيان و ديگر كسانى انجاميد كه از اصلاحات اجتماعى ، كينه‌اى در دل داشتند و مطمئن بودند كه حكومت امام ، منافع اقتصادى و غير اقتصادى آنان را نابود خواهد كرد و لذا با همدستى يكديگر براى اعلام مخالفت ، بپاخاستند و جاى تأسف است كه بعضى از بزرگان صحابه همچون « طلحه و زبير » نيز در ميان آنان بودند و اينكه عضو برجسته در ميان آنان ، جناب عايشه ، همسر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله باشد . ( 2 ) و قابل توجه است كه مخالفان ، هيچ‌گونه اهداف اجتماعى يا اصلاحى نداشتند ، بلكه منيّت و طمع‌ورزيها - بنا به اظهاراتشان در بسيارى از مناسبتها - آنان را به اين كار واداشته بود ، در طليعهء نيروهاى توطئه‌كننده بر ضد امام ، حزب اموى قرار داشت كه همهء پشتوانه‌هاى مالى خود را كه در ايام حكومت عثمان به دست آورده بود ، به كار گرفت و آنها را در اختيار مخالفان قرار داد و آنان ، همهء ادوات جنگى را خريدند و مبالغ هنگفتى از اموال را به مزدوران بخشيدند و آتش جنگى شعله‌ور گرديد كه مورخان آن را « جنگ جمل » نام نهادند و امام به سرعت به سوى آن شتافته ، آتش آن را خاموش گردانيد و نشانه‌هايش را از بين برد ، ولى آن جنگ ، سنگين‌ترين زيانها را بر مسلمين وارد ساخت ؛ زيرا باب جنگ را ميان مسلمين گشود و راه را براى معاويه آماده ساخت تا تمرّد خود را در برابر امام ، اعلام نمايد و در شديدترين و سخت‌ترين جنگها با آن حضرت درگير شود .