( 1 ) امام امير المؤمنين عليه السّلام براى اين موضوع ، اهميت زيادى قايل شد و مسجد كوفه را به عنوان مركزى آموزشى قرار داد كه سخنرانيهاى دينى و توجيهى خود را در آن محل ايراد مىفرمود و بيشتر اوقات خود را صرف دعوت به سوى خداوند و بيان فلسفهء توحيد و گسترش آداب و اخلاق اسلامى مىنمود و هدفش اين بود كه آگاهى دين را عموميت بخشد و نسلى به وجود آورد كه ايمانى عقيدتى به خدا داشته باشد و نه ايمانى تقليدى . و خطبه‌هاى آن حضرت ، اعماق جانها را به ترس و خشيت از خداوند ، تكان مىداد كه در مكتب آن حضرت ، جمعى از مسلمين خيّر و صالح ، تربيت شدند ، همچون حجر بن عدى ، ميثم تمار ، كميل بن زياد و ديگرانى از مردان تقوا و صلاح در اسلام . ( 2 ) وصيتهاى آن حضرت به دو فرزندش حسن و حسين عليه السّلام و ديگر تعاليم وى از مهمترين اصول تربيتى در اسلام هستند كه پايه‌هاى تربيت را مشخص نمودند و شيوه‌هاى آن را بر اساسى تجربى قرار دادند كه از ارزشمندترين ثروتهاى مسلمين در اين زمينه مىباشند . ( 3 ) اما در زمينهء تعليم ، امام عليه السّلام خود ، معلم و برانگيزندهء روح علمى بود و هم او بود كه درهاى علوم را در اسلام گشود و همچون علم فلسفه ، كلام ، تفسير ، فقه ، نحو و ديگر علومى كه افزون بر سى علم مىباشند و شكوفايى حركت علمى در عصرهاى طلايى اسلام ، بنا به عقيدهء محققان ، به آن حضرت بر مىگردد . ( 4 ) امام ، بلندپايه‌ترين مؤسس علوم و معارف در دنياى اسلام بود و همهء كوششهاى خود را براى اشاعهء علم و نشر آداب و فرهنگ ميان مسلمين به كار برده و پيوسته در ميان يارانش ، اين گفتهء خود را تكرار مىفرموده است كه : « از من بپرسيد ، پيش از آنكه مرا از دست بدهيد ، از من دربارهء راههاى آسمان بپرسيد كه