براى صفتهاى نيكو و كارهاى شايسته و امور پسنديده باشد كه شايستگان و نخبگان از خاندانهاى عرب و بزرگان قبايل با اخلاق شايسته و بردباريهاى عظيم و مقامات مهم و آثار ستوده ، به آنها برترى يافتند . پس تعصب بورزيد براى صفتهاى نيك از قبيل محافظت از همسايگان ، وفا به وعده‌ها ، اطاعت در نيكوكارى ، مخالفت با تكبر ، مراعات فضيلتها ، جلوگيرى از ستم ، بزرگ شمردن قتل ، انصاف با مردم ، فرو خوردن خشم و دورى از فساد در زمين » « 1 » . ( 1 ) امام ، به وحدت امّت ، اهميت مىداد و همهء عواملى را كه به پيوستگى و اجتماع كلمهء آن مىانجاميد ، مورد عنايت و توجه قرار مىداد و در همهء ادوار زندگيش بر اين وحدت ، محافظت مىكرد ، زيرا حق خود را رها كرد و بخاطر حفظ امت از تفرقه و اختلاف ، با خلفا به مسالمت پرداخت . ( 2 ) تربيت و تعليم از هيچ‌يك از خلفا روايت نشده كه مانند امام امير المؤمنين عليه السّلام به امور « تربيتى » و مسائل « تعليم » اهميت داده باشند ، بلكه آنان به امور نظامى و عمليات جنگى و گسترش قلمرو دولت اسلامى و بسط نفوذ خويش در عالم ، اهميت مىدادند در حالى كه زمينه‌هاى تربيت دينى ، بسيار ضعيف بودند و همين امر به انتشار پريشانى دينى و كم آگاهى اسلامى منجر شد كه از نتايج آن ، ظهور جنبشهاى الحادى و مبادى ويرانگر در عصر اموى و عباسى بود . و نيز از نتايج آن ، گسترش بىحجابى و بىحيايى در بسيارى از مناطق گرديد . و خانه‌هاى خلفا و وزرا ، خود مراكز لهو ، فحشا و بىبندوبارى بود .

--> ( 1 ) شرح نهج البلاغه 2 / 150 .