الشيخ باقر شريف القرشي ( مترجم : فخر الدين حجازى )
28
حياة الإمام الحسن بن على ( ع ) ( زندگانى حسن بن على ع ) ( فارسي )
و بفريبد ولى سربازان فراوان امام در اين جريان به نوائى نرسيده بودند و با نيرنگ پيشنهاد صلح آنها نيز تسليم شدند ، زيرا سالها بود كه دندان جنگ اندام آنها را مىفشرد بطورى كه بزرگانشان در پهنههاى نبرد كشته شده بودند و خانههايشان ويران گرديده و طى پنج سال متمادى سه جنگ خونين به آنها دندان نشان داده بود ، جمل ، صفين و نهروان . ( 1 ) و اكنون برانگيختن مردم به جنگ خونين ديگرى براى آنها سخت و سنگين است و برعكس پيشنهاد صلح ، پذيرشى همراه لذت و آسايش را بدنبال دارد . در اينجا امام جوانب كار را بدقت بررسى كرد و موقعيت را با محاسبهاى دقيق بازشناخت ، حسابى كه يك ناظر انديشمند با توجه به آينده و عواقب آن به كار مىبندد ، حساب قبول يا رد پيشنهاد صلح و هر دو را در طرف ميزان قرار داد تا بداند كداميك را بايد برترى داد ، اگر پيشنهاد صلح را رد كند و براى جنگ پافشارى ورزد در اين صورت يكى از دو نتيجه حاصل مىشود ، يا امام غالب مىشود و معاويه شكست مىخورد و با اينكه اوضاع و احوال حصول چنين نتيجهاى را نشان نمىدهد و امكان پيروزى امام محال است ، بر فرض پيروزى امام ، آيا چنين وانمود نمىشود كه بر بنى اميه ظلم شد و آنها با نيرنگى كه دارند لباس مظلوميت نمىپوشند و نمىگويند ديروز عثمان را كه چشم چراغ بنى اميه و امير مؤمنان بود كشتند و امروز هم بدست بنى هاشم ، معاويه ديدهء روشن بنى اميه و خال المؤمنين كشته شد ، اى واى از اين مصيبت و سوك بزرگ ! ! و بدست بنى اميهء نيرنگ باز پيراهن خونى ديگرى مىافتد كه با پيراهن عثمان علم كنند و از ظلم بنى هاشم و مظلوميت خود سخن گويند و مردم ساده و بيسواد و عامى هم كه بدنبال هر فريادى ميروند و عقل و انديشهاى ندارند با آنها همصدا مىشوند در اين صورت موقعيت خلافت امام چگونه خواهد بود ؟