استراتژى دردناك حسن چنين بود كه با فداكارى سخت‌تر و تلخترى از جانبازى حسين ، ده سال بار سنگين تهمت‌هاى ناروا و شتم و ناسزاى دوستان و غدر و جنايت را بدوش كشيد تا توانست با سرانگشت دقيق تدبير اصيل بندهاى نقاب معاويه و خاندان بنى اميه را كنار بگذارد و چهرهء زشت و منحوس اين دودمان سياه را آنچنان نمايان سازد كه كار براى انقلاب خونين حسينى آسان شود و ضربهء كوبنده نهضت عاشورا چنان رسيده و آماده و معد و مستعد گردد كه نه تنها براى آن دوران بلكه براى هميشه براى دروغ و فريب و نفاق و فساد و ستم در برابر حق و عدالت و آزادى و ايمان وجهه و جبهه‌اى باقى نماند . و حسن اين بار سنگين امانت و مسئوليت را بدوش گرفت و نقش نارواى خوارى و عار را بناچار بر سيماى درخشانش گرفت تا كار ايمان و اسلام بسامان برسد و اين فداكارى ، كارى از شهادت نه كمتر بلكه بيشتر بود ولى در مدت ده سال صلح هم هميشه در حال و نقش و جامهء مبارزه بود حتى بدمشق پايگاه قدرت معاويه رفت و بر مغز آن دژخيم ناپاك در اوج قدرت و فراز كرسى حكومتش و حضور حاشيه‌نشينان ناپاكش كوبيد و چنانش و چنانشان رسوا كرد كه پوك و خالى و سيه‌روز شدند و از معنويت ادعائيشان تهى ماندند و همچون ببرى كاغذى در سن تآتر فريبكارى از هم پاشيدند و بگور بدنامى و سيه‌فرجامى سرنگون شدند و اين بود پرتوى از رسالت و رسالت امام حسن در صحنهء رهبرى راستين آسمانى و انسانى كه سرانجام هم به بستر شهادتش كشانيد . ولى حسن بايد بازهم روشنتر و عميق‌تر و درست‌تر شناخته شود و نقش سازنده‌اش بررسى گردد و در مراحل خاص اوضاع اجتماع اسلام سرمشق قرار گيرد ، كه هر يك از اين امامان راستين نمونه و راهبرى هستند در لحظات حساس حيات امت مسلم .