( 1 ) و چنانچه ميدان و جولانگاهى براى تفكر و امعان نظر پيش آيد ، خورشيد حقيقت جلوه مىنمايد و در مىيابند كه مصلحت و صلاح كل و محتوم در همان بوده كه امام - عليه السلام - انجام داده است و اين سخن را جنبهء تعبد و تسليم نيست و نه از آن جهت است كه خاضعانه بر اين امر واقع شده اعم از آنكه متضمن خير و شر باشد بنگريم و چون بعصمت و عدم لغزش امام معتقديم حدوث آن را بر وفق حكمت بپنداريم بلكه اگر به اين واقعه بزرگ تاريخى درست بينديشيم و اطراف و جوانب و پديده‌ها و انگيزه‌هايش را نگاه كنيم اين حقيقت بر ما روشن مىشود كه آنچه امام بجا آورده حق بوده و خلاف آن درست و معقول نبوده است . آرى اين اقدام شجاعانه ، دورانديشى روشنى بوده است كه از لحاظ تاكتيك مبارزه و سياست و موقعيت زمان از پيشوائى باتجربه و زمامدارى روشن بين سر زده و با چنين كارى در قيافهء صلح با دشمن خويش جنگيده و در لباس سازش و آرايش بر حريف نابكار خود پيروز گرديده است . او آتش ستيز دشمن را فرونشانده و پرده از كردار زشتش برداشته و ننگ و رسوائى خصم را بر مردم آشكار ساخته است و مصلحت همين بوده كه با دشمن بسلاح صلح بجنگد نه با اسلحهء نبرد و او را بجاى آنكه با كشتار و نيزه قربانى كند با افشاى كردار زشت و ناپسندش نابود سازد و اين خود براى دفع شبهه و ترديد ، حجتى روشن و برهانى قاطع خواهد بود . ( 2 ) البته نشان دادن و آشكار ساختن چنين حقيقتى آنسان كه چشمها آن را ببيند و با دست لمس شود نيازمند بتوانائى بيان و انرژى قلب و قدرت سخن است كه پيكر ناتوان و ديدگان كم نور و زيادى گرفتاريها و