جليل عرفان منش
93
جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )
4 - از قريهء تير تا كهنك « 108 » هشت فرسخ . 5 - از كهنك تا قريهء « بيذ » « 109 » هشت فرسخ . 6 - از قريهء بيذ تا « ابرقويه » دوازده فرسخ . 7 - از ابرقويه تا « ديه شير » « 110 » سيزده فرسخ . 8 - از ديه شير تا « جور » شش فرسخ . 9 - از جور تا « قلعهء مجوس » شش فرسخ . 10 - از قلعهء مجوس تا « شهر كثه » در حومهء يزد پنج فرسخ . 11 - و از يزد تا « انجيره » « 111 » شش فرسخ ، انجيره قبهها و چشمهاى دارد كه بر كنارههاى آن درختان انجير است و اينجا آخرين نقطهء فارس است و جز اين ناحيهاى ندارد و همهء راه مجموعا هشتاد فرسخ است . « 112 » ابن بلخى ، منازل شيراز به يزد را در نه منزل ذكر مىكند و مسافت شيراز به يزد را پنجاه و چهار فرسنگ بر مىشمارد . « 113 » لسترنج در دو نقل جداگانه از جغرافيدانان قرون اوليهء اسلامى به راه زمستانى و راه تابستانى اشاره مىكند و مىنويسد : راه زمستانى يا راه كاروانى كه از دشتها و جلگهها مىگذشت ، راه شيراز به سمت شمال خاورى بود كه به اصطخر مىرفت و از آنجا به ده بيد مىرسيد و در اينجا از دست راست راهى جدا مىشد كه به ابرقوه و يزد مىرفت ، اما راه اصلى به طرف چپ پيچيده و از سرمق و قريهء آباده مىگذشت و سپس در يزد خواست به راه تابستانى مىپيوست و از آنجا از قومشه گذشته به اصفهان مىرسيد . « 114 » در منابع
--> ( 108 ) - كهمند ، كهميد ، كهميك هم آمده است . ( 109 ) - قريهء « بيذ » همان « ده بيد » است . ر . ك . به : لسترنج ، جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 305 . ( 110 ) - « ديه شير » همان است كه امروزه « ده شير » مىگويند . ( 111 ) - ابخيزه هم آمده است . ( 112 ) - ابن حوقل ، سفرنامه ، ص 3 - 52 . ( 113 ) - ر . ك . به : ابن بلخى ، فارسنامه ، ص 232 . ( 114 ) - لسترنج ، جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 319 و نگاه كنيد به : ابن خردادبه ، المسالك و الممالك ، ص 51 ؛ مقدسى ، احسن التقاسيم ، ص 457 ؛ مستوفى ، نزهة القلوب ، ص 201 ؛ قدامة بن جعفر ، كتاب الخراج ، ص 7 - 196 ؛ اصطخرى ، مسالك الممالك ، ص 3 - 132 .