جليل عرفان منش
94
جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )
ايران باستان از راه باستانى موسوم به راه شاهى كه از پاسارگاد به ابرقوه ( ابركوه ) و از آنجا به يزد و از طريق راه كوير به خراسان مىرفت ، سخن به ميان آمده است . اين راه دو مسير تابستانى و زمستانى داشت ، راه تابستانى از نايين به يزد خواست مىرفت و مسيرى كوتاهتر از راه زمستانى را به سمت شمال فارس طى مىكرد و راه زمستانى از گردنهء كولىكش و يزد خواست گذشته و از آنجا به قمشه ( قومشه يا شهر رضا ) و از طريق آن به لنجان و اصفهان منتهى مىشد . « 115 » راه كنونى شيراز به يزد از شيراز به يزد يك جادهء اصلى وجود دارد . اين جاده به شمال استان فارس امتداد مىيابد و در حوالى اقليد از سمت راست به جانب شمال شرقى مىپيچد و از آنجا به سمت ابرقوه و سپس به استان يزد منتهى مىشود . ادامهء مسير جادهء اصلى به استان اصفهان و از آنجا به ساير شهرهاى مركزى و شمالى ايران مىرود . از شيراز سى كيلومتر تا شهر زرقان راه است سپس شانزده كيلومتر تا مرودشت ، در اينجا راهى به سمت چپ ( شمال غربى ) مىرود ، از آنجا هفده كيلومتر تا تخت جمشيد فاصله دارد و چند كيلومتر آن طرفتر نقش رستم است كه در خارج از جادهء اصلى واقع شده ، از تخت جمشيد تا سيدان پانزده كيلومتر و از آنجا تا سيوند يازده كيلومتر فاصله است ، از آنجا تا سعادتشهر بيست و چهار كيلومتر و از آنجا تا كردشول هيجده كيلومتر است . پاسارگاد در هشت كيلومترى اين منطقه خارج از جادهء اصلى واقع شده است . از آنجا به قادرآباد پانزده كيلومتر راه است و تا ديدگان يازده كيلومتر و از آنجا تا ده بيد چهل و پنج كيلومتر مسافت دارد . از ده بيد تا گردنهء كولىكش پانزده كيلومتر و از آنجا تا خانه خوره پانزده كيلومتر راه است . در اينجا يك جادهء خاكى قديمى است كه به حوالى ابركوه مىرسد ، اما مسير اسفالتهء آن سى و پنج كيلومتر تا فيضآباد راه است و كمى بالاتر از آن راهى به سمت اقليد در سمت چپ جاده منحرف مىشود و ادامهء راه به سمت يزد خواست مىرود ، براى
--> ( 115 ) - ر . ك . به : ايرانشهر ، 2 / 1463 ؛ مصطفوى ، اقليم پارس ، ص 2 - 361 ؛ لسترنج ، جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 302 و 304 .