جليل عرفان منش

57

جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )

امروزه در شمال غرب شهر شوشتر بقايايى از اين پل مانده است . اين پل را پل شادروان شوشتر ، پل شادروان شاپورى و يا شادروان قيصرى هم مىنامند . بناى شادروان را به دوران قبل از اسلام در زمان شاهپور اول نسبت مىدهند و در اين باره روايتهاى افسانه‌اى نيز نقل شده است كه چون شاهپور « والرين » قيصر روم را در جنگ اسير ساخت او را به ساختن اين شادروان برانگيخت . « 68 » علاوه بر آنچه ياقوت حموى و مقدسى ارائه داده‌اند ، تاريخهاى محلى شوشتر ، دزفول و خوزستان از وجود چندين بقعه و منزلگاه يا نظرگاه منسوب به امام على بن موسى الرضا عليه السّلام در نواحى شوش و دزفول ، سخن مىگويند . سه بقعه به نام امام رضا ديمى وجود دارد كه دوتاى آن در شهر شوشتر ، كمى دور تر از پل شاه على و لشكر . « 69 » و ديگرى در شرق اين شهر ، مشرف به رودخانهء شطيط است . « 70 » بقعهء سوم نيز در شهر دزفول و در ضلع شرقى اين شهر در كنار كورهء آجرپزى قرار دارد . « 71 » نام ديمى كه به دنبال نام امام رضا عليه السّلام افزوده شده ، بنابر گفتهء مؤلف تذكرة الاخبار از بقعهء اخير كه در صحراى « ديم سبيلى » واقع بوده ، گرفته شده و در زبان مردم به امام رضا ديمى شهرت يافته است . « 72 » شرف الدّين شوشترى در اين باره مىنويسد : ديم به لفظ شوشترى ، جاى بىآب را گويند و مىافزايد كه سه بقعه در شوشتر به همين نام است . « 73 » علاوه بر بقاع امام رضا ديمى بقعه‌اى به نام « شاخراسون » ( شاه خراسان ) يكى

--> ( 68 ) - احمد اقتدارى ، ديار شهرياران ، بخش اول ، 1 / 78 - 572 و 86 - 582 ؛ احمد كسروى ، تاريخ پانصد سالهء خوزستان ، چاپ دوم ، ص 63 - 54 ؛ علاء الملك حسينى شوشترى مرعشى ، فردوس ، 10 - 8 ، 12 ، 13 ، 8 - 147 ، 159 ، 166 ، 173 - 170 ؛ لسترنج ، جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 6 - 252 . ( 69 ) - احمد اقتدارى ، ديار شهرياران ، بخش اول ، 1 / 777 . ( 70 ) - همان ، ص 554 . ( 71 ) - همان ، ص 368 . ( 72 ) - همان . ( 73 ) - همان ، ص 777 .