جليل عرفان منش
24
جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )
است پرجمعيّت و پرنعمت ، داراى نخلستانها و مزارع بسيار كه آب آشاميدنى آن از قنوات است و چاه در آنجا كم عمق است و در پنج ذراعى آب ظاهر مىشود ، اين سرزمين شنزارى بود كه بعد از اسلام ، معصب بن زبير در ايام خلافت برادرش آن را آباد نمود . « 28 » راه از بطن النخل تا « مكحولين » ( Mokhalin ) ادامه مىيابد و از آنجا به « حصين » ( Husain ) مىرود . « 29 » 5 - از حصين تا « عسيله » ( Osaila ) سيزده ميل است ، عسيله منزلگاهى است كم آب ، « 30 » تنگ و باريك كه آب آشاميدنى آن از 5 حلقه چاه آب تأمين مىشود . 6 - از عسيله « 31 » تا « محدث » ( Mohaddeth ) بيست و هشت ميل است . محدث جايى است كم آب كه « 32 » استراحتگاه شبانهء عسيله مىباشد . 7 - از محدث تا « معدن نقره » ( Madin - Naqira ) ده ميل « 33 » و آن منزلگاهى است كه بدويان بسيارى در آن ساكنند . آب شرب آنها از چاههاست ولى اندك است . « 34 » همانطور كه اشاره شد معدن نقره منزلگاهى است كه در مسير چند راه قرار گرفته است و از آنجا راه به سمت مكّه ، بصره ، كوفه ادامه مىيابد . ما مسير راه را به سوى بصره ادامه مىدهيم . اصطخرى در مسالك الممالك مىنويسد : از بصره به مدينه هژده ( هيجده ) مرحله باشد و به معدن نقره راه كوفه و بصره به هم افتد . « 35 » جيهانى در اشكال العالم مىنويسد : راه بصره از آنجا ( مدينه ) هيجده منزل
--> ( 28 ) - از طرف تا بطن النخل 22 ميل است . همان ، ص 11 . ( 29 ) - الاعلاق النفيسة و كتاب الخراج مسافت ميان ، بطن النخل ، مكحولين و حصين را ذكر نمىكنند . ( 30 ) - همان ، ص 11 . ( 31 ) - از عسيله تا بطن النخل 36 ميل است . همان . ( 32 ) - همان . ( 33 ) - از عسيله تا معدن نقره 42 ميل است . همان . ( 34 ) - نگاه كنيد به : ابن رسته ، الاعلاق النفيسة ، ص 7 - 206 . ( 35 ) - اصطخرى ، مسالك الممالك ، ص 28 .