جليل عرفان منش
158
جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )
ورود حضرت رضا عليه السّلام به مرو هنگامى كه حضرت رضا عليه السّلام وارد مرو شد استقبال با شكوهى از آن حضرت به عمل آمد و مأمون در تعظيم و تكريم ايشان بسيار كوشيد . خوشبختانه منابع ، گزارشهاى زيادى از حوادثى كه براى آن حضرت در مرو روى داده ثبت كردهاند كه بسيارى از آنها را مناظرهها و گفتگوهاى ميان امام عليه السّلام و مأمون تشكيل مىدهد . مهمترين ماجرايى كه در مرو صورت گرفت ، پذيرش ولايتعهدى امام عليه السّلام بود كه پس از آن مأمون به نام حضرت رضا عليه السّلام سكه زد و نام او را در خطبهها آورد و بعد دست به اقدامات ديگرى براى استحكام اين پيمان زد ، از جمله ازدواج سياسى دخترش با فرزند امام عليه السّلام ، حضرت جواد عليه السّلام . پذيرش ولايتعهدى از سوى حضرت رضا عليه السّلام همچنان كه منابع مىنويسند ، زير فشار شديد صورت گرفت و امام زمانى كه تهديدهاى مأمون جدى شد آن را پذيرفت . چنان كه اين اكراه از متن پيماننامهء ولايتعهدى - كه خوشبختانه در منابع تاريخى موجود است - برمىآيد . در هر حال هنگامى كه حضرت ناچار به پذيرش ولايتعهدى شد ، تصميم گرفت تا حكومت عباسى را از درون متلاشى كند ولى اقدامات آن حضرت عليه السّلام سرانجام مأمون را به وحشت انداخت و وى تصميم به كشتن امام عليه السّلام گرفت . « 111 » قبل از طرح ماجراى ولايتعهدى در مرو به ملاحظاتى دربارهء طراح ولايتعهدى خواهيم پرداخت .
--> ( 111 ) - جهت اطلاع از اقدامات امام عليه السّلام نگاه كنيد به : جعفر مرتضى عاملى ، زندگانى سياسى هشتمين امام ( متن فشرده ) ، ص 188 - 166 .