جليل عرفان منش

116

جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )

الآخرة و زرها احيانا بالنّهار و لا تزرها بالليل . « 89 » صاحب تاريخ نائين مىافزايد : هم اكنون ( در سال 1369 قمرى ) آن دستخط نزد برخى اهالى كروند موجود است . « 90 » محدث قمى نيز در فوائد الرضوية اين مطلب را از شخصى از مردم « كرمند » كه دهى از دهات اصفهان است نقل مىكند . سحاب نيز در زندگانى امام رضا عليه السّلام اين منطقه را در مسير عبور حضرت رضا عليه السّلام قلمداد كرده در حالى كه متن روايت فاقد تأكيد مكانى است ، زيرا تنها به فردى از مردم كروند اشاره دارد و نمىتوان از اين عبارت نتيجه گرفت كه اين حادثه در كروند روى داده ، به علاوه كه ، در اطلس جغرافياى ايران نامى از اين شهر نيافتم . ورود حضرت به آهوان آهوان نام آباديى است در چهل كيلومترى سمنان به سمت اميرآباد ، « 91 » و در فرهنگ جغرافيايى ايران « آهوانو » ) Ahevana ( ضبط شده است و آن را دهى از دهستان رودبار بخش حومهء شهرستان دامغان در هيجده كيلومترى شمال باخترى دامغان ذكر كرده است . « 92 » صاحب تحفة الرضوية ، مىنويسد : چون حضرت رضا عليه السّلام به نواحى دامغان كه در حال حاضر به آهوان مشهور است رسيد ، آهويى چند به خدمت آن حضرت رسيدند و عرض كردند يا بن رسول اللّه مخالفان قصد كشتن شما را دارند خوب است معاودت فرماييد . آن حضرت فرمود از اجل نتوان گريخت و براى آنها دعاى خير فرمود و بدين جهت آن محل را آهوان مىگويند . « 93 » خبر ورود حضرت رضا عليه السّلام

--> ( 89 ) - ابو ذر ، كه خداوند از او راضى باد از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله روايت كرده فرمود : اى ابو ذر وصيّت مرا بپذير و آن را نگهدارى كن اميد است خداوند متعال تو را بهره‌مند كند ، وصيّت من اين است كه نزد قبرها به سر بر و از ديدن آنها ياد آخرت كن و آنها را گاهگاهى در روز زيارت كن و شب به زيارتشان مرو . ( 90 ) - بلاغى ، تاريخ نائين ، 2 / 235 ؛ سحاب ، زندگانى امام رضا عليه السّلام ، ص 27 . ( 91 ) - اطلس راههاى ايران ، ص 15 . ( 92 ) - فرهنگ جغرافياى ايران ، 3 / 32 . ( 93 ) - به نقل از سحاب ، زندگانى امام رضا عليه السّلام ، ص 245 . صاحب بحر الانساب ، بدون اشاره به دامغان تنها با ذكر ولايت خراسان در اين باره مىنويسد : چون ( حضرت ) بر سر چشمه رسيدند ، آهوان بسيار ديدند كه سر آن چشمه ايستادند ( ايستاده‌اند ) همه آب مىخورند و خون از ديده مىبارند . چون جمع آهوان را نظر به جمال جهان‌آراى حضرت امام افتاد گفتند : كه يا امام معصوم صلاح چنان است كه از اين راه برگردى كه مخالفان قصد كشتن تو را دارند ، چون حضرت امام از آهوان اين سخن بشنيد ، گفت اى آهوان بدانيد و آگاه باشيد كه هر كسى از اجل روى بگرداند . . . چون امام على بن موسى الرضا عليه السّلام نقل را تمام كرد آهوان گفتند : صدقت يا ولىّ اللّه ، آنگاه امام روانه شد تا به نيشابور رسيد . ابن يحيى خزاعى ، بحر الانساب ، ص 3 - 101 .