در تاريخ نائين در ذكر اولياء اللّه و كسانى كه در خاك نائين مدفون هستند مىنويسد : سلطان موصيله زنى است كه اهل موصل و از خدمهء حضرت رضا عليه السّلام « 61 » بوده و در سفرى كه حضرت به نائين تشريف‌فرما شده‌اند وفات يافته و در اين سرزمين دفن شده است . مردى به نام احمد كه او هم از خدمهء حضرت بوده و پس از رحلت حضرت رضا عليه السّلام چون حسن استقبال اهالى را نسبت به حضرت ديده و نائين از دسترس حكّام بنى عبّاس دور بوده لذا در آنجا مسكن گزيده و زمانى كه روحش به شاخسار جنان پرواز كرده در آن سرزمين دفن شده است . « 62 » ملاحظاتى دربارهء ورود حضرت رضا عليه السّلام به نائين و قدمگاههاى اين شهر نائين در مسير يكى از راههايى است كه از فارس به خراسان مىرود ولى راههاى ديگرى همچون راه خرانق كه در آن نيز قدمگاهى منسوب به حضرت رضا عليه السّلام وجود دارد به نيشابور و مرو منتهى مىشود ، بنابراين به طور قطع ، آنچنان كه صاحب تاريخ نائين ادّعا مىكند ، نمىتوان يقين حاصل كرد كه حضرت از اين شهر عبور كرده باشد . از آنجا كه منابع اوّليه و معتبر هيچ گونه اطّلاعى از جزئيّات مسير راه حضرت از فارس به خراسان ارائه نمىدهند ، تعيين خطّ سير دقيق و قطعى در اين بخش از راه دشوار است . تنها نقطهء روشنى كه در اين مسير از منابع اوّليه به دست مىآيد ، اشاره‌اى است كه شيخ صدوق و ساير منابع معتبر به مسير راه كوير و ورود آن حضرت به نيشابور كرده‌اند . اين منابع مسير حضرت را از اهواز به فارس و از آنجا به سمت خراسان از طريق نيشابور ياد كرده‌اند ولى در اين ميان راه كوير ( بيابان ميان فارس و خراسان ) مبهم و فاقد منطقهء جغرافيايى معينى است . اطلاعات افزودهء منابع محلى نه تنها جغرافياى حركت امام عليه السّلام را روشن نمىسازند ، بلكه ايجاد تناقض نيز مىكنند . همچنان كه ذكر شد منابع محلى در منطقهء كويرى يزد از قدمگاه خرانق و چند يادبود در شهر نائين ، نقل جداگانه‌اى آورده‌اند اين دو شهر تقريبا در

--> ( 61 ) - بلاغى در جاى ديگر از كتاب خود « سلطان موصيله » را خادمهء حضرت معصومه عليها السّلام برمىشمارد ، ن . ك . به : تاريخ نائين ، 1 / 66 . ( 62 ) - ن . ك . به : سحاب ، زندگانى حضرت على بن موسى الرضا عليه السّلام ، ص 276 .