در نظر گرفته باشد . قرآن در موارد متعددى از خاندان محمد صلّى اللّه عليه و آله و گاهى به مفهومى برتر از معنى مطلق خانواده ، نام برده است . خدا پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را مأمور مىكند : « خويشاوندان نزديكت را بترسان ( وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ ) . و در برابر هر يك از مؤمنان كه از تو پيروى مىكند بال فروتنى فرود آر » ( شعرا / 214 - 215 ) . احتمالا منظور از « خويشاوندان نزديك » قريش است . هر چند تفسير دقيقترى از آن غير ممكن به نظر نمىرسد . شيعيان غالبا آيه 23 سوره شورى را شاهد مىآورند كه محمد صلّى اللّه عليه و آله فرمان مىيابد به مؤمنان بگويد : « بر اين رسالت مزدى از شما جز دوست داشتن خويشاوندان ( المودّة فى القربى ) نمىخواهم . » و آن را به درخواست محبت به اهل بيت ، خاندان پيامبر تفسير مىكنند . اما اين تفسير با نحوهء بيان در متن هماهنگى ندارد . طبرى در تفسيرش « 1 » اين آيه 23 را به سه وجه تعبير مىكند و يكى را به صواب نزديكتر مىداند ، بنابراين تعبير ، محمد صلّى اللّه عليه و آله از قريش « * » مىخواهد كه به خاطر قرابت و خويشاوندى نسبىاى كه بين او و ايشان هست او را دوست بدارند . اگر اين آيه مكّى و خطاب به قريش مىبود ، اين تعبير قابل توجيه بود . اما اين آيه را مدنى و زمان نزول آن را هنگامى مىدانند كه بيشتر مردم مدينه خويشاوندان نسبى محمد صلّى اللّه عليه و آله نبودند . تعبير سوم طبرى را مىتوان قابل قبول دانست ( تعبير دوم او نسبتا نامعقول است ) كه منظور محبت به خويشاوندان به طور كلى است . اما تعبير ديگرى به نظر مىرسد كه با توجه به آيهء « پيامبر به مؤمنان از خودشان سزاتر ( اولى ) است و زنانش مادران مؤمنان هستند » ( احزاب / 6 ) . كه در آن محمد صلّى اللّه عليه و آله را از همه مسلمانان به خودشان نزديكتر مىداند ، مىتواند به تفسير اول طبرى از اين آيه نزديك باشد . در هر صورت اشاره‌هاى ديگرى به خويشاوندان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله هست كه مخصوصا دلالت بر خانواده و خويشاوندان نسبى او دارد . قرآن بخشى از خمس و غنيمت و نيز قسمتى از فىء يعنى مال و ملكى را كه مسلمانان بدون جنگ از كفار مىگيرند ، به خويشاوندان محمد صلّى اللّه عليه و آله و به خود او اختصاص داده است : « و اگر به خدا و آنچه بر بنده خود در روز فرقان كه دو گروه به هم رسيدند نازل كرده‌ايم ايمان آورده‌ايد ، بدانيد كه

--> ( 1 ) - طبرى ، جامع ، ص 13 - 15 . * در متن كتاب « مؤمنان « The Faithful » و در تفسير طبرى « معشر قريش » آمده است . رك : همان .