بيشترين سود را از سقوط عثمان ببرد . [ . . . ] « * » كايتانى اذعان دارد كه على عليه السّلام احتمالا به طور مستقيم مردم را به كشتن عثمان برنينگيخت ، امّا در خفا مشكلات فراوانى در برابر او به وجود آورد تا او را از مقبوليت بيندازد و خود را محبوب مردم سازد و در نهايت عثمان را وادار به كناره‌گيرى كند . « 1 » استدلال كايتانى بر مقدمات نادرستى مبتنى است . انتخاب عثمان نشان داد ، همچنان كه عمر به ابن عباس گفته بود ، قريش با خلافت پسر عم رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله موافقت نخواهند كرد . على عليه السّلام با قدرت از خود دفاع كرد ، امّا بشدّت كنار زده شد . نه على عليه السّلام تصور مىكرد كه اگر انتخاب ديگرى هم صورت گيرد ، نتيجه‌اى جز اين حاصل شود و نه هيچ يك از دشمنانش . اطمينان به اينكه على عليه السّلام ديگر نامزد معتبرى نخواهد بود ، عايشه و طلحه را برانگيخت تا حكومت عثمان را تضعيف كنند . اگر على عليه السّلام محرك اصلى شورش و ذىنفع احتمالى آن مىبود ، عايشه هيچ مشاركتى در آن نمىكرد ؛ زيرا او هر قدر كه از تكبّر اموى عثمان متنفر بود ، بيش از آن از على عليه السّلام تنفر داشت . همين عايشه كه اندك زمانى پيش از قتل عثمان به مروان گفته بود مايل است خليفه را به دريا افكند تنها چند هفته پس از آن به قرشيانى كه در مكّه گرد آمده بودند اطمينان مىداد كه على عليه السّلام عثمان را كشته است و يك تار موى عثمان بر تمام وجود على برترى داشت . « 2 » امّا على عليه السّلام اميد خود را كاملا از دست نداد . او كه از طرف طبقه حاكم قريش طرد شده بود ، طبيعتا در مركز توجّه ناراضيان قبايل ولايات مختلف قرار گرفت . بويژه در كوفه ، شورش عليه عثمان در دوران حكومت وليد بن عقبه به سوى على عليه السّلام گرايش داشت . در آغاز حكومت عثمان ، جندب بن عبد اللّه بن ضبّ ازدى ، كه در هنگام انتخاب خليفه در مدينه حضور داشت و على عليه السّلام را ملاقات كرده بود ، شروع به تمجيد از فضايل او در شهر خود كوفه كرد ، امّا در آغاز با مخالفت فراوانى روبرو شد . بنا به روايت خود او خبر او را به وليد ، والى كوفه ، رساندند و وليد او را دستگير كرد ، امّا پس از مدّت كوتاهى

--> * كايتانى ، كه دشمنى او با امام على عليه السّلام كاملا آشكار است ، در اينجا مطالبى را دربارهء آن بزرگوار بيان مىكند ، كه به سبب سخافت و هم نادرستى سخن او از ذكر آن خوددارى شد . ( 1 ) تاريخ اسلام ، ج 8 ، ص 160 . ( 2 ) بلاذرى ، انساب ، ج 5 ، ص 91 ، شكل ديگرى از اين روايت چنين است : يك شب عثمان بهتر از تمام روزگار على عليه السّلام است .