سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )

67

تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )

مىتاباند و احاديث مربوط به آن اغلب در هم و بر هم و متناقض هستند . با در نظر گرفتن استدلالات ضد و نقيض آنها در سقيفه به نظر مىرسد گزينش ابو بكر حادثه محيط بوده باشد . اين تعارض ميان حاميان و مخالفان ابو بكر بر محور ملاحظات ، در تحت اين شرايط چه چيز لازم است و چه چيز بايد باشد دور مىزند . نتيجه اصل اولى تأسيس خلافت - امپراطورى نيرومند و يكه‌تاز بود . اصل بعدى چه بايد باشد گروهى از جامعه را ، گرچه كوچك ، به رشد و بسط تفسيرشان از آرمانها و سياست ادارى اسلام رهبرى كرد . با وجود اين كار قوام بخشيدن به قدرت ابو بكر به عنوان جانشين پيامبر بعد از انجمن سقيفه هنوز هم تمام نبود . على بن أبي طالب ( ع ) ، مهمترين نامزد از خاندان پيامبر ، آنچنان كه مآخذ شيعه و سنّى يكسان و متفق القول آن را تصديق مىكنند همراه با ياران نزديك و خاندان هاشم ، از تصميم متخذه در سقيفه مطلع نبودند . آنان تنها زمانى اين موضوع را شنيدند كه ابو بكر پس از تثبيت بيعتش در سقيفه همراه با حاميانش به مسجد پيامبر آمد . و همهمه غير عادى از انبوه جمع شده برخاست . گرچه زمان وقايع بعدى مبهم است ( 66 ) ، شايد در اين لحظه باشد كه على و عدّه‌اى از حاميانش از مهاجرين و انصار در خانهء فاطمه ( ع ) گرد آمدند و به تأمّل و بحث در آنچه مىبايست انجام شود پرداختند . علاوه بر مراجع فراوان در اين باره اين مطلب از طريق بخش نخست سخنان عمر كه گفت : « و على و زبير با يارانشان از ما كناره‌گيرى كردند » تأييد مىشود . ابو بكر و عمر ، با آگاهى كامل از احقاق حق على ( ع ) و احترام خاصى كه او در گروهى از اصحاب داشت و ترس از اينكه مبادا واكنش جدّى از طرف او يا از ناحيه پيروانش صورت گيرد آنان را براى بيعت كردن به مسجد فراخواندند . ايشان از آمدن سرباززدند . عمر با آن سياست زور و برنده‌اش به ابو بكر توصيه كرد كه سريعا قبل از آنكه دير شود عمل كند . اين دو نفر با دسته متشكل مسلّحى به طرف خانه على ( ع ) راه‌پيمائى كردند ، خانه را محاصره كرده و تهديد كردند كه اگر على ( ع ) و هوادارانش از خانه خارج نشوند و با خليفه منتخب بيعت نكنند آن را به آتش خواهند كشيد . على ( ع ) بيرون آمد و كوشيد با مطرح كردن احقاق حق خود و سرپيچى از قبول تقاضاهاى عمر و ابو بكر اعتراض كند . در صحنه به زودى تندى ،