سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )
348
تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )
كوفه به كار مىرود و اينان معتقد به ويژگى خارق العاده على ( ع ) بودند . بنا به گفته اصحاب ملل و نحل ، ابن سبا ، نخستين شخصى بود كه آئين وقف ( يعنى ابديت على ( ع ) و امتناع از قبول اين كه على ( ع ) رحلت كرده است ) را ترويج مىكرد . وى همچنين اول كسى است كه شيخين و عثمان را محكوم نمود . ( 45 ) بغدادى مىگويد كه السبائيه اكثرا از سبائيان عربستان جنوبى تشكيل شده بودند و همه تحولات را تا زمان قيام مختار سپرى كردند و هسته اصلى « مقامات عالى » ( 46 ) مختار را تشكيل دادند . به نظر مىرسد كه گروه اوليه غلات ، كه معتقد به مهدويّت محمد بن الحنفيه بودند و سپس از پسرش ابو هاشم عبد الله پيروى كردند ، به كيسانيه جذب شده باشند مرگ ابو هاشم نقطه عطف تاريخ غلات محسوب مىشود زيرا باعث ايجاد شكافى در ميان آنها شد كه در نتيجه به دو گروه متمايز تفكيك شدند . گروهى از آنان از جانشينان گوناگون ابو هاشم پيروى كردند و معتقد به غيبت و رجعت او شدند و سرانجام به ايران كوچ كردند و در اواخر دوره امويان در نهضت انقلابى قرامطه رشد كردند . گروه دوم كه با كيسانيه نقطه مشترك داشتند در كوفه ماندند و به نحوى از انحاء خود را به امامان حسينى پيوستند . برجستهترين چهرههاى گروه اخير ، كه پيروان امام پنجم و امام ششم شدند عبارتند از : حمزه بن عمره البريدى ، بيان بن سمعان ، سعيد النجدى ، مغيره بن سعيد العجلى ، ابو منصور العجلى هم قبيلهاى او ، و محمد بن ابى زينب ، مقلاص بن ابى الخطّاب . در اينجا حتى اگر بخواهيم به اختصار ، تعاليم افراطى آنها را شرح دهيم سخن بدرازا خواهد كشيد . در اينجا كافى است كه بگوئيم كه آنها اين عقيده را تبليغ و نشر مىكردند كه امامان تجسم خدا هستند و خداوند در جسم على بن أبي طالب ( ع ) حلول كرده و او را قادر به آگاهى از غيب ، پيشگويى آينده و جنگ عليه كفار كرده است . قدرت نامرئى جهان ملكوتى در على ( ع ) همچون چراغى است كه در قنديلى قرار دهند و نور خدا در على ( ع ) مانند شعله چراغ مىباشد . ( 47 ) در رابطه با غلات و تعاليم آنها ، بايد خاطرنشان كنيم كه از زمان امام باقر ( ع ) به بعد تمام امامان بعد از او هميشه آنها را لعن مىكردند و به كرّات به پيروان خود هشدار مىدادند كه احاديث ايشان را نپذيرند . ( 48 )