ممكن است على بن عبد اللّه از حقوق معينى بر اساس رسوم قبيله‌اى كهن الهام گرفته باشد . طايفهء مكى سادات - روحانى ، شامل همه اعقاب عبد المطلب مىشد و بنابراين از نقطه‌نظر حقّانيّت ، دعاوى بهترى را از بنى اميّه به خلافت ، كه ادعاهاى آنان عمدتا بر پايه عوامل سياسى قرار داشت ، دارا بودند . امويان كوشيدند تا ثابت كنند كه همه قبيله عبد مناف خاندان حاكم قريش بوده‌اند . ( 61 ) با وجود اين ، با آنكه عباس - عمّ پيامبر كه زمانى پرده‌دار كعبه بود - و نيز فرزندانش به اندازه على بن أبي طالب ( ع ) دعوى خلافت داشتند ، ليكن عباسيان براى مدّت مديدى مدعاى خود را به بوته فراموشى سپرده بودند . علاوه بر اين ، اين حقيقت كه على ( ع ) يكى از نخستين كسانى بود كه اسلام آورد ، درحالىكه عباس تا هنگام فتح مكّه مسلمان نشد ، براى موقعيّت عباسيان در جامعه مسلمان دردناك بود . پس از اين ، شيعيان بر اين عقيده بودند كه حقوق خلافت متعلق به علويان است ، و از اينرو ، بديهى است كه ادعاى خلافت از سوى عباسيان به سادگى ممكن نبود . على بن عبد اللّه در تحريك ابو هاشم ، پيرو جانشين ابن الحنفيه ، كه هيچ پسرى نداشت و تنها در بازداشت حكومت امويان در دمشق بسر مىبرد ، فرصت را مغتنم شمرد تا امامت خود را به عباسيان به ارث بدهد . او پسر جوانش محمد را راهنمايى كرد تا اعتماد و نظر امام را بدست آورد . پس از مدّتى خليفه سليمان بن عبد الملك به ابو هاشم اجازه داد تا به خانه‌اش برگردد . در سر راهش به حجاز گفته مىشود كه با دسيسه خليفه سليمان و يا توسط محمد مسموم شد . ( 62 ) او در حميمه ستاد عباسيان ، كه در آنجا مهمان آنان بود و اقامت داشت ، درگذشت . قبل از مرگ ، محمد بن على را وصى خود كرد و نامه‌هايى به او داد كه در آن شيعيان خراسان را مخاطب قرار داده بود . ( 63 ) محمد بدين طريق به امامت رسيد و اكثر هاشميان او را بر سميّت شناختند و از اينرو « عباسيان حزب و سازمان ابو هاشم را همراه با دعاوى او به ارث بردند . » ( 64 ) گرچه نهضت عباسيان ابتدا از كوفه شروع شد و در آن مكان سازمان يافت ولى به نظر مىرسد كه آنان نسبت به كوفيان ، به خاطر هواداريشان از على ( ع ) زياد مطمئن نبودند و از اينكه عراقيان امامت آنان را بپذيرند واهمه