عين حال ، اين نكته را بويژه بايد ذكر كرد كه عقيده به وجود نجات‌بخش تنها يك انتظار انفعالى را براى رستگارى و هدايت معنوى نتيجه نمىداد . و اين سياستى بود كه مستقلا نسل امامان بر حق آن را اتخاذ كردند . مفهوم جهاد كه به موجب آن بر هر مؤمنى واجب مىشود تا جان و مال خود را در راه دين خود فدا كند با اتخاذ موضع غير فعّال و انفعالى امكان‌پذير نيست . نخستين مرد علوى از نسل حسين ( ع ) ، فرزند بزرگش امام باقر ( ع ) ، كه امام بر حق خاندان پيامبر بود ، دقيقا سياست تقيّه پدر را در پيش گرفت و تنها ادعاى رهبرى مذهبى جامعه را نمود . زيد ، اجراى اصل امر به معروف و نهى از منكر را در صورتى كه اعمال زور هم ضرورت داشته باشد اعلام كرد . زيد اظهار داشت كه اگر امامى بخواهد خود را به مردم معرفى كند و بشناساند بايد با قيام به سيف احقاق حقّ نمايد . در حقيقت اين معنا ، كه زيد به خوبى آن را درك مىكرد نه تنها بيان احساس عميق شيعيان كوفه بود بلكه اكثر مردم مدينه نيز آن را باور داشتند . از اينرو ، بسيارى از پيروان زين العابدين ( ع ) ، امام باقر ( ع ) را ترك كردند و به سوى زيد رفتند . تعداد چشمگيرى از شيعيان كه از اين پيش از امامت ابن الحنفيه و ابو هاشم پيروى كرده بودند بدانها پيوستند ولى ديدگاههاى ميانه‌روى پيروان زيد به هيچ روى نتوانست با آئين‌هاى افراطى كيسانيه سازش كند . در همان حال بايد با پيروى از و اصل بن عطا و آئين او ، حمايت بىدريغ معتزله را به كسب و پذيرش حقّانيّت شيخين از جانب او ، موجب هوادارى كامل محفل محدّثين از وى گرديد . اين جريانات دو نكته اساسى را نشان مىدهد اولا ، زيد و پيروان او خواهان آن گونه امامى كه سياست تقيّه را پيش گيرد ( چون امام باقر ( ع ) ) و يا از ديده‌ها پنهان باشد ( مانند ابن الحنفيه ) نبودند . امام از نظر آنان ، گرچه مىبايست از اعقاب على ( ع ) و فاطمه ( ع ) باشد ليكن بدون اينكه امامت خود را آشكارا ابراز دارد ، نمىتوانست از مردم بيعت گيرد . ثانيا ، زيد اين حقيقت را درك كرد كه به منظور اينكه خلافت كند بايد از عقيده عمومى جامعه مسلمان پشتيبانى كند و از اينرو بايد بخش عمده احاديث اسلامى را بپذيرد و بنابراين موضع خود را با اعلام پذيرش ابو بكر و عمر به عنوان