علاوه بر اين ، نويسندگان فرقه‌هاى زيديه و اسماعيليه ، كه خود ادبيات چشم‌گيرى در زمينه مذهب بوجود آوردند ، دعوى اين كه پيروان امام باقر ( ع ) وابسته بدانها باشند را ندارند . در حقيقت تغيير جهت چشم‌گيرى از يكى از مدعيان علوى به ديگرى موجود بود ، نظير بيان بن سمعان و المغيره بن سعيد العجلى ، ولى نويسندگان امامى آنها را شفاها منكر مىشوند . همهء اين واقعيّات اين نظر را تائيد مىكنند كه فهرست پيروان محمّد باقر ( ع ) ، كه در اينجا درصدد شمارش آنها به عنوان گروه حقه و مشروع هستيم ، تنها يك چيز جعلى است . اهميّتى ندارد كه « زندگىنامه اين افراد را نويسندگان شيعه امامى در تلاشى براى اثبات اينكه در تمام مدت ، آنها ( امامان نسل حسين ( ع ) ) بودند كه ادعاى امامت داشتند و چنين عمل كردند ، چقدر دست كارى شده باشد . » ( 36 ) بلكه بايد توجه داشت كه اين گزارش‌ها بر اساس حقايق مشخص و معينى بنا نهاده شده‌اند . در حقيقت ، زين العابدين ، محمد باقر و جعفر صادق ( عليهم السلام ) از درگيرى در هر ماجراى سياسى اجتناب مىكردند ولى اين بدان معنى نبود كه وظيفه دقيق مذهبى خود را به عنوان امامان انجام ندهند . در واقع تقيّه آنها موجب شد تا تحت الشعاع اعضاى فعّال خاندان پيامبر قرار گيرند ولى در عين حال ، در بلند مدت بعنوان امامان و رهبران مشهور اكثر شيعيان آينده ظاهر شدند و جاويد مانند . با وجود اين ، گرچه اين حقيقت وجود دارد كه بلافاصله پس از رحلت زين العابدين ( ع ) ، كشمكش براى رهبرى بين امام باقر ( ع ) و برادر ناتنىاش زيد شروع شد و عده زيادى از شيعيان به خاطر سياست تند و شديد زيد و موضع‌گيرى حاد او ، وى را به امامت خود برترى دادند و ليكن ، امام باقر ( ع ) در طول زمان موفق شد تا برخى از كسانى را كه به سوى زيد رفته بودند برگرداند و به علاوه پيروان جديدى را نيز جلب نمايد ، مهمترين آنها ، زراره بن اعين ، برادرش حمران و حمزه بن محمد بن عبد اللّه الطيار بودند . ممتازترين آنها زراره بود كه برجسته‌ترين متكلّم و محدّث زمان خود به حساب مىآمد و محفلى وسيع از مريدان را در كوفه هدايت مىنمود . ( 37 ) برادرش حمران ، كه از قبل نيز يكى از ياران زين العابدين ( ع ) بود به صورت يكى از هواداران به غايت فداكار امام باقر ( ع ) درآمد و امام وعده بهشت به دو داد و اعلام كرد