معاويه ، اين كار را براى معاويه آسانتر مىساخت تا شيوه‌اى را كه پس از مرگ عثمان براى دسترسى به خلافت ، براى خود و طايفه‌اش ابداع كرده بود كامل نمايد . نام حسن ( ع ) ، فرزند بزرگ على ( ع ) و فاطمه ( ع ) ، به عنوان خليفه مسلمين ، به وسيله چهل هزار نفر از مردم كوفه ، بلافاصله پس از شهادت پدرش اعلام شد . ( 2 ) گفته مىشود كه در ارتش على ( ع ) ، در جنگ صفّين ( صفر 37 / ژوئيه 657 ) ، كه كمتر از سه سال قبل از شهادت آن حضرت صورت گرفت ، هفتاد نفر از اصحاب پيامبر كه با محمد ( ص ) در غزوه بدر جنگيده بودند شركت داشتند . علاوه بر اين ، على ( ع ) در همان واقعهء صفّين و در ارتش خود ، هفتصد نفر از كسانى را كه با محمد ( ص ) در زمان پيمان صلح حديبيّه تجديد پيمان كرده بودند ( بيعت الرضوان ) و چهارصد نفر از ساير مهاجرين و انصار را ، به همراه داشت . ( 3 ) بسيارى از آنها ، هنگامى كه على ( ع ) خود را براى مقابله نهايى با معاويه آماده مىكرد ، هنوز در كوفه اقامت داشتند . اين افراد ، على القاعده ، بايد در انتخاب و بيعت به حسن ( ع ) شركت جسته و نيز او را به عنوان خليفه جديد ، پذيرفته باشند . در غير اين صورت مآخذ موجود ، اعتراضاتشان را به امر جانشينى ، ذكر مىكردند ، درحالىكه به هيچ وجه شاهدى بر مخالفت آنها وجود ندارد . به نظر مىرسد كه مردم مدينه و مكّه اين اخبار را با خوشنودى و يا حد اقل ، موافقت دريافت داشته باشند . اين حقيقت از آرامشى كه در انتخاب حسن ( ع ) به خلافت وجود داشت و در هيچ‌يك از اين شهرها ، مخالفتى بر عليه آن صورت نگرفت ، روشن و آشكار مىگردد . به منظور بررسى اين موضوع دو دليل عمده را مىتوان ارائه داد . اولا در زمان رحلت على ( ع ) ، تقريبا همه اصحاب برجسته پيامبر از مهاجرين رحلت كرده بودند . از ميان اعضاى شوراى شش نفرى منصوب از طرف عمر ، فقط سعد بن ابى وقاص هنوز زنده بود و اعضاى ديگر نخبگان هدايت‌كننده جامعه ، نيز در گذشته بودند . در ميان طبقهء نجباى جوانتر ، مانند ، عبد الله بن العباس ، عبد الله بن الزبير ، محمد بن طلحه ، و عبد اللّه بن عمر ، هيچ‌كس در عظمت و حيثيّت و اعتبار با حسن ( ع ) بزرگترين و عزيزترين نواده پيامبر خدا ، در هيچ مورد ،