سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

468

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

درگذشت و به قولى وى وارد حمام شد و بيرون آمد و طبقى انگور مسموم نزد وى آوردند كه با سوزن زهرآلوده بدون اينكه اثرش ظاهر باشد وارد دانه‌هاى انگور كرده بودند ، آن حضرت خورد و از دنيا رفت در حالى كه پنجاه و پنج و به قولى چهل و هفت سال داشت و در كنار قبر هارون دفن شد . ( 1 ) گروهى معتقدند كه مأمون او را زهر داد ، اين نظر درست نيست زيرا وقتى كه على بن موسى ( ع ) از دنيا رفت مأمون به خاطر او اندوهگين بود و اظهار غم و اندوه مىكرد و روزى چند هيچ غذايى نمىخورد و هيچ مايعى نمىآشاميد و ترك لذايذ كرد سپس به بغداد رفت و در سال دويست و چهار وارد بغداد شد ، لباس خود او و لباس يارانش همگى سبز بود و همچنين پرچمهايشان سبز بود « 1 » و مأمون پيش از ورودش حسن بن سهل را به بغداد فرستاده بود و مخالفان را شكست داده بود و ابراهيم بن مهدى پنهان شده بود و مأمون در قصر رصّافه فرود آمد . ( 2 ) صولى مىگويد : بنى عبّاس اطراف زينب دختر سليمان بن على بن عبد اللّه بن عبّاس جمع شدند و او در نشست و بزرگى مثل منصور بود ؛ از او خواستند تا نزد مأمون برود و از او بخواهد كه لباس سياه بپوشد و لباس سبز را رها كند و سكه به نام على بن موسى نزند همانند پيش از وليعهدى او ، زيرا او تصميم داشت كه پس از درگذشت وى ولايتعهدى را به پسرش محمد بن على بن موسى الرّضا واگذار كند و تنها مخالفت بنى عبّاس بر ضد او مانع اين كار شد ، چه آن كه مأمون به اين كار اصرار داشت تا اين كه زينب بر او وارد شد ، مأمون به احترام او از جا برخاست و خوش آمد گفت و او را گرامى داشت ، زينب گفت : يا امير المؤمنين تو نسبت به دودمانت بىمهر شده‌اى و به فرزندان ابو طالب نيكى مىكنى البته

--> ( 1 ) عجب دلايلى براى تبرئه مأمون ! در صورتى كه مؤلف خود در صفحهء بعد مىنويسد : پس از ورود به بغداد به پيشنهاد زينب دختر سليمان فقط هشت روز لباس سبز بر تن داشت ، به علاوه مگر از سياست سالوسان و مكر دنيا طلبان جز اين انتظار است كه به مقتضاى ، هدف وسيله را توجيه مىكند ، هر لحظه به رنگى درآيند و يا تظاهر به گريه و اندوه كنند و يا به ظاهر چيزى نخورند و نياشامند ، اگر نه ، كسى كه برادرش ( امين ) را براى سلطنت و مقام مىكشد از كشتن ديگران چه باكى دارد ، علاوه بر اين از حسد و كينهء مأمون نسبت به امام رضا دلايل روشن در تواريخ ثبت و ضبط است - م .