سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
212
تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )
آن پيروى كند به رستكاران پيوسته است » « 1 » ( 1 ) از جمله سخنان على ( ع ) كه سدى از آن حضرت نقل كرده است : « ارزش هر مردى به چيزى ( علم و هنرى ) است كه آن را خوب مىداند ( و خوب به كار مىبندد ) . » « 2 » شاعرى از همين سخن الهام گرفته و مىگويد : قال على بن ابى طالب * و هو اللّبيب العالم المتقن كل امرئ قيمته عندنا * و عند اهل الفضل ما يحسن « 3 » ( 2 ) در جنگ صفين شنيد كه بعضى از يارانش به اهل شام ناسزا مىگويند ، فرمود : « من نمىپسندم كه شما از دشنامدهندگان باشيد ولى اگر حال و وصف ايشان را يادآورى نماييد در گفتار بهتر و در مقام عذر رساتر خواهد بود ، اگر بگوييد : خداوندا از ريختن خونها ، ما و ايشان را حفظ كن و ميان ما و آنها را اصلاح فرما و آنان را از گمراهى به راه راست هدايت كن تا آن كه حق را نمىشناسد بشناسد و آن كه شيفتهء گمراهى است از دشمنى و گمراهى بازايستد » « 4 » . ( 3 ) احمد در مسند خود بخشى از اين گفتار را نقل كرده ، مىگويد : ابو المغيره به نقل از صفوان و او از قول شريح بن عبيد گفته است : وقتى كه على ( ع ) در عراق بود ، از اهل شام ياد كردند و گفتند : آيا ايشان را لعن نمىكنيد ؟ و در روايتى آمده : شما آنها را لعن مىكنيد فرمود : « نه ، من از رسول خدا ( ص ) شنيدم كه مىفرمود : ابدال در شامند و آنها چهل مرد هستند ، هر كدام از آنها كه بميرند خداوند فرد ديگرى را به جاى او قرار مىدهد كه وسيلهء آنها باران مىبارد و به وسيلهء آنان بر دشمنان پيروز مىگرداند و عذاب را از اهل شام بر طرف مىسازد » « 5 »
--> ( 1 - 2 ) در نهج البلاغه ( صبحى صالح ) بخشى از خطبهء 56 با اندك تفاوتى آمده است - م . ( 3 ) على بن ابى طالب ( ع ) آن داناى دانشمند متبحّر فرموده است : ارزش هر مردى در نزد ما مردم و اهل فضل و كمال به چيزى است كه نيكو مىداند . ( 4 ) در نهج البلاغه ( صبحى صالح ) كلام شمارهء 206 با اندك تفاوتى آمده است - م . ( 5 ) در منابع شيعه ، چنين چيزى ديده نشده است . ابدال يعنى صالحان و نيكان - م .