سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

81

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

كرد . و ام هانى ، ميمونه ، زينب صغرى ، رملهء صغرى ، ام كلثوم صغرى ، فاطمه ، امامه ، خديجه ، امّ كرام ، امّ جعفر جمانه و نفيسه كه اينها از امّ ولدهاى مختلف بودند . گويند : على ( ع ) دختر ديگرى داشته است كه در خردسالى از دنيا رفته و نام او را ننوشته‌اند « 1 » . از جمله پسران امير المؤمنين پنج تن ، داراى فرزندانى بودند و نسلشان ماند كه عبارتند از ؛ حسن ، حسين ، محمد بن حنفيّه ، عمر و عبّاس ( ع ) و بعضى گفته‌اند : از محمد اصغر نيز فرزندانى ماند كه ما ، در آينده - ان شاء اللّه - آنها را شرح خواهيم داد . ( 1 ) ابن جرير طبرى نقل كرده است : دختران على ( ع ) هفده تن بوده‌اند ولى صحيح همان است كه ما گفتيم . ( 2 ) زبير بن به كار مىگويد : از جمله فرزندان عبّاس بن على ( ع ) عبيد اللّه بن على بن ابراهيم بن حسن بن عبيد اللّه بن عبّاس بن على ( ع ) است كه تذكره‌نويسان گفته‌اند وى به بغداد آمد و از آنجا به مصر رفت و در مصر اقامت كرد ، مردى دانشمند و بخشنده بود و در نزد وى نوشته‌هايى به نام جعفريّه بود كه فقه اهل بيت ( ع ) در آنها نوشته شده بود . وى در سال 312 در مصر از دنيا رفت . ( 3 ) أبو بكر خطيب در تاريخ بغداد مىگويد : از جمله فرزندان عبّاس بن على ( ع ) عبّاس بن حسن بن عبيد اللّه بن عبّاس بن على ( ع ) است كه در زمان هارون الرّشيد به بغداد آمد و به او پيوست و بعد از او مصاحب مأمون شد ، وى مردى دانشمند ، شاعر و گشاده زبان بود و علويان معتقد بودند كه او شاعرترين فرد از فرزندان ابو طالب است ، روزى بر مأمون وارد شد و سخن گفت و نيكو سخن گفت ، مأمون رو به او كرد و گفت : به خدا سوگند كه تو سخن مىگويى ، نيكو مىگويى ، حضور پيدا مىكنى ، مجلس ما را مىآرايى ، از مجلس ما غايب مىشوى در امن و امانى ! روزى به در خانهء مأمون آمد ، دربان مأمون نگاهى به او كرد و چيزى

--> ( 1 ) ظاهرا اين دختر همان است كه بعضى از او به نام رفسه ياد كرده‌اند ، چنان كه نسب‌شناس معروف ، صاحب « المجدى » مىنويسد : « شيعه خبر محسن و رفسه را روايت كرده و من در بعضى از كتب اهل نسب ، ذكر محسن را يافتم ولى از رفسه ذكرى قابل قبول ، نشده است » - م . واقدى مىگويد : امير المؤمنين ( ع ) وقتى كه از دنيا رفت چهار زن به نامهاى امامه دختر ابى العاص ، ليلى تميميّه ، ام البنين كلابيّه و اسماء بنت عميس و چند كنيز داشت ! .