آورد و آنها را به مصيبتى بزرگ گرفتار كرد . قاضى على بن محمد تنوخى ، قاضى بصره ابياتى را سروده و در اين اشعار خود ، ظلم و جور عباسيان را مجسّم كرده ، مىگويد : هو السلب المغصوب لا تملكونه * و هل سالب للغصب الّا كغاصب بنا نلتم ما نلتم من امارة * فلا تظلموا فالظلم مرّ العواقب و لما ملكتم صرتم بعد ذلّة * أسودا علينا داميات المخالب و كم مثل زيد قد أبادت سيوفكم * بلا سبب غير الظنون الكواذب « حكومت شما - بنى عبّاس - چپاولى است غصبى ، شما مالك آن نيستيد و آيا چپاولگر شيئى غصبى مثل غاصب است ؟ ! شما به وسيلهء ما به فرمانروايى رسيديد ، بنابراين ستم نكنيد كه ستم تلخترين پيامدها را دارد . و چون پس از ذلّت به قدرت رسيديد ، شيرهايى شديد كه خون ما از چنگالتان مىچكد ! و چه بسيار مانند زيد ( شهيد ) كه شمشيرهاى شما بىدليل ، غير از گمانهاى واهى ، او را نابود ساخت . » تنوخى با اين اشعار خويش عباسيان را به خاطر ستمها و سختگيريهايى كه بر رعيّت داشته‌اند سرزنش كرده و حالت ذلّت و خوارى كه پيش از رسيدن به سلطنت و حكومت در بين جامعهء اسلامى داشتند ، يادآورى كرده است ، جز اين كه وقتى زمام حكومت را به دست گرفتند ، به صورت شيران درنده‌اى براى رعيت در آمدند كه به آنها حمله مىبرند و ثروتهايشان را غارت مىكنند ، و اساس سياست خود را بر كشتن بزرگان و مصلحان بنا نهاده‌اند ، چه بسيار افرادى را همانند شهيد بزرگوار زيد بن امام على بن حسين عليهما السّلام را كه در راه عدالت اجتماعى ، زمان امويان به شهادت رسيد ، به قتل رساندند و جمعى از علويان ، مانند يحيى بن عمرو بن حسين و ديگر كسانى را كه در برابر ظلم و استبداد مقاومت كردند از ميان بردند . به هر حال ، مسلمانان از حكومت عباسيان ناراضى بودند و نسبت به