همه جا را فرا گرفته باشد ، كسى حق ندارد نسبت به كسى بدبين باشد و اما اگر ظلم و ستم همه جا سايه گسترده و فراگير است ، ديگر خوش‌بينى به هر كسى بىمورد است مگر اين كه خوبى او مسلّم باشد . 35 - امام هادى عليه السّلام به متوكل فرمود : « لا تطلب الصفاء ممن كدرت عليه ، و لا الوفاء ممن غدرت به ، و لا النصح ممن صرفت سوء ظنك إليه ، فانّما قلب غيرك لك كقلبك له . » « از كسى كه دلت نسبت به او تيره است انتظار صفاى قلب نداشته باش و از كسى كه مكر كرده‌اى و فريبش داده‌اى ، وفا مجوى ، و از كسى كه نسبت به او بدگمانى ، خير خواهى و نصيحت مخواه ، زيرا دل ديگران نسبت به تو همانند دل توست نسبت به آنها . » اين سخن امام ، از بهترين سخنان درر بار امام است كه متوكل را برحذر داشته است از اين كه صفا و وفا و خير خواهى از كسانى كه با ظلم و جور و مكر و حيلهء خود زندگى را بر آنها تيره و تار كرده و يا به ايشان بد گمان است ، نبايد انتظار داشته باشد زيرا كه همهء آنان از دشمنان و بد خواهان او هستند . 36 - امام عليه السّلام فرمود : « ابقوا النعم بحسن مجاورتها ، و التمسوا الزيادة فيها بالشكر عليها ، و اعلموا أن النفس أقبل شىء لما اعطيت ، و امنع شىء لما منعت فاحملوها على مطية لا تبطئ . » « با نيكو داشتن و قدر دانى ، نعمتها را پايدار و با سپاسگزارى آنها را افزون نماييد و بدانيد كه نفس آدمى از هر چيزى به آن چه مىدهندش پذيراتر و آن چه ندهند ناپذيراتر است ، پس نفس را به مركبى سوار كنيد كه كندى و سستى نپذيرد . » امام عليه السّلام ، احسان به مردم را عامل پايدارى و بقاى نعمت خوانده است همان طورى كه مردم را به شكر خدا بر نعمتهايش فرا خوانده است بدان جهت كه باعث فزونى نعمت است ، طبيعى است كه شكرگزارى تنها به وسيلهء