راضى است آقا او را به دنبال يكى از نيازمنديهاى خود مىفرستد و آن را به اسم نام مىبرد اما بنده بر خلاف فرمان وى به پيروى از هواى نفس خويش رفتار مىكند وقتى كه برمىگردد آقا مىبيند خلاف خواست او را انجام داده است ، به او مىگويد ، چرا بر خلاف فرمان من ، اين كار را كرده‌اى ؟ بنده در پاسخ وى مىگويد : تو خود اختيار كار را به دست من دادى و من مطابق ميل خود چنين كردم ، زيرا كسى كه به خود واگذاشته شده باشد ، نمىتواند از كار نيز ممنوع باشد [ 1 ] ، بنابراين تفويض محال است . . . » براستى ، حقيقت تفويض ، پايبندى بر اين عقيده است كه خداى تعالى كارهاى بندگانش را به اراده و اختيار خود ايشان واگذاشته بدون اين كه ارادهء خداوند دخالتى در آن داشته باشد ، امام هادى عليه السّلام دلايل متقن و كوبنده‌اى بر بطلان و محال بودن چنين عقيده‌اى آورده است ، و پس از آن ، اضافه مىكند : « آيا بنابراين لازم نمىآيد كه يا آقاى چنين بنده‌اى كه مىتواند ، بندهء خود را به امر و نهى موافق خواست و ارادهء خود - نه مطابق ارادهء بنده - وادارد ، و در آن صورت مطابق انجام امر و نهيش به او قدرت و توانايى دهد ، و چون فرمان داد و يا نهى كرد ، در برابر پاداش و كيفر آنها را به او بفهماند و او را از مخالفت خود برحذر دارد و با توضيح ثواب و عقاب ، او را به اطاعت خويش تشويق كند ، تا آن بنده ، به قدرت آقايش - به وسيلهء نيروى اطاعت از امر و نهى كه به او داده و تشويق و هشدار وى - آگاه شود ، تا بداند كه عدل و انصاف آقا فراگير است و حجتش براى جلوگيرى از بهانه‌جويى و بيم از مخالفت ، بر او تمام گردد ، اگر آن بنده موافق فرمان آقايش رفتار كرد پاداش دهد و اگر نافرمانى كرد ، كيفر كند . و يا اين كه اين آقا ، عاجز و ناتوان است و كار بنده را به خودش واگذاشته است ، چه كار خوب انجام دهد و چه كار بد ، چه فرمانبردار باشد و چه نافرمان ، آقا از

--> [ 1 ] در حقيقت سر خود گذاشتن ، با منع از عمل ، دو مفهوم متناقض مىباشند ، در حالى كه اجتماع و ارتفاع نقيضين محال است - م .