محمد ابراهيم آيتى
مقدمه د
تاريخ پيامبر اسلام ( فارسي )
شرح حال مرحوم دكتر محمّد ابراهيم آيتى به قلم آقاى ايرج افشار در جلد هفتم مجلّهء راهنماى كتاب تحت عنوان وفات دكتر محمّد ابراهيم آيتى دوست دانشمند ما دكتر محمّد ابراهيم آيتى كه نمونهاى كامل از مردان راه خدا و برگزيدهاى از مردم پرهيزكار روزگار ما بود ، در نيمهء مهر ماه در گذشت و ما را به سوك اندوه خود مبتلا ساخت . گرچه اميد اهل دانش و تحقيق برين بود كه آن وجود گرانقدر سالهاى دراز بپايد و با نشر آثار ممتّع و علمى ، جامعهء اسلامى و ايرانى را از ثمرهء تحقيقات و مطالعات خود مستفيض سازد ، اما مرگى زودرس بر او روى آورد و دانش اندوزان آثار خود و دانشجويان مجلس درس را محروم ساخت . مرحوم دكتر آيتى انسانى وارسته و سليم النفس ، بسيار صبور و سليم ، كم گوى و گزيده گوى و به حقيقت از مردان با كمال راستين در عهدى بود كه از اين خصايص و صفات نمونههاى بسيار ديده نمىشود . در تحقيق و تجسّس علمى مردى دقيق و جويا بود . مزيّت او در كارهاى علمى برين بود كه علم قديم را با روش جديد آن چنان كه پسند طباع أبناء روزگار باشد جمع داشت و نيك دريافته بود كه جامعهء علمى كنونى چه حاجت و نيازى دارد و چگونه بايد در عرضه كردن مسائل قديمى قدم برداشت . نمونهء كامل اثر او كه بدين شيوه تدوين شده است رسالهء اجتهادى دكترى او را به نام « مقولات » ( مبحثى از منطق ) بايد نام برد كه با توجّه به اصول بجا گفتن و به اندازه گفتن و به زبان روشن گفتن و مبتنى بر مآخذ قديم و كتب