محمد ابراهيم آيتى

174

تاريخ پيامبر اسلام ( فارسي )

و آن هم با جسد شريفش ، مطلبى است كه آيات و اخبار متواتر خاصّه و عامّه بر آن دلالت مىكند و انكار اين گونه مطالب ، يا تأويل آن به عروج روحانى ، يا به وقوع آن در خواب ، ناشى از كمى تتبّع ، يا از سستى دين و ضعف يقين است [ 1 ] . با همهء اختلافاتى كه در تاريخ و كيفيّت إسراء و معراج رسول خدا پيش آمده است ، عقيدهء شيعهء اماميّه بر آن است كه إسراء و معراج هر دو جسمانى بوده و در بيدارى وقوع يافته است [ 2 ] .

--> [ 1 ] - بحار الانوار ، ج 18 ، ص 282 - 410 . [ 2 ] - در دعاى ندبه كه يكى از زيارات امام زمان عليه السلام است ، و آن را شيخ جليل « محمد بن المشهدى » و « رضى الدين على بن طاوس » و صاحب مزار قديم از شيخ جليل « محمد بن على بن أبى قره » ، و او از كتاب أبى جعفر « محمد بن حسين بن سفيان بزوفرى » نقل كرده‌اند ، و در چهار عيد يعنى : عيد فطر ، عيد أضحى ، عيد غدير و روز جمعه و نيز در شب جمعه خواندنش وارد است . عبارتى است راجع به معراج رسول خدا كه در مزار « محمد بن المشهدى » و مزار قديم چنين است : « و عرجت به إلى سمائك » و در بعض نسخه‌هاى مصباح الزائر سيد بن طاوس نيز همين طور بوده ، اما آن نسخه از مصباح كه مرحوم مجلسى دعا را از آنجا نقل كرده ، اين طور بوده است : « و عرجت بروحه إلى سمائك » لذا او هم اين جمله را اين طور نقل كرده و به همين نحو شايع شده است ، با اين كه سيد هم ظاهرا از محمد بن المشهدى نقل كرده است و در مزار او اثرى از كلمهء « روح » نيست ، بنابراين ظاهر اين است كه در نسخه‌هاى مصباح تحريفى عمدى يا اشتباهى روى داده و منشأ اشتباه گرديده است . مرحوم حاج ميرزا حسين نورى بعد از توضيح اين مطلب مىنويسد : پس معلوم مىشود - در نسخ مصباح تحريفى شده از بعضى ناسخين كه به بعضى امراض قلبيه و عقائد فاسده مبتلا بوده و عروج جسمانى آن حضرت را كه ضرورت مذهب ، بلكه دين بر آن قائم شده ، منكر و باور ننموده ( كذا ) و از آنجا كه ملاذ و مرجع كافهء علماء و عوام در امثال اين مقام ، مؤلفات مرحوم مجلسى است ، و به مآخذ كتب آن مرحوم گاهى مراجعه نكنند ، لهذا اين فقرهء محرفه شايع و ذايع و منتشر شده ، و در ألسنه و أفواه دائر ، و سبب شبهه شده در بعض قلوب مريضه و نفوس ضعيفه ( ر . ك : تحية الزائر ، ص 260 - 262 ) .