محمد ابراهيم آيتى

88

تاريخ پيامبر اسلام ( فارسي )

اينان نيز به رواياتى استدلال مىكنند كه با نزول چند آيه از سورهء اقرأ و سورهء مدّثّر ، پيش از آن سازگار است [ 1 ] . ظاهر گفتار ابن اسحاق اين است كه سورهء « و الضّحى » [ 2 ] پس از انقطاع وحى ، نخستين بار نازل شده است ، چه مىگويد : سپس وحى از رسول خدا منقطع شد و سخت بر وى گران آمد و غمگينش ساخت [ 3 ] تا جبرئيل بر وى فرود آمد و سورهء ضحى را آورد و پروردگارش سوگند ياد كرد كه او را وانگذاشته و دشمن نداشته است [ 4 ] . يعقوبى تصريح دارد كه سورهء مدّثّر بعد از آيات سورهء اقرأ در روز دوم بعثت نازل شده و بنابراين انقطاع وحى پس از نزول اين سوره خواهد بود .

--> [ 1 ] - ر . ك : الاتقان فى علوم القرآن ، ج 1 ، ص 24 - 25 . [ 2 ] - سورهء 93 . [ 3 ] - مدت فترت وحى سه روز است يا 15 روز يا 40 روز يا حدود دو سال يا دو سال و نيم ، مختلف نوشته‌اند ( امتاع الاسماع ، ص 14 ) . [ 4 ] - سيرة النبى ، ج 1 ، ص 260 . در روايتى كه يعقوبى در ترتيب نزول سوره‌هاى قرآن مجيد از ابن عباس نقل مىكند نيز سورهء ضحى پيش از مزمل و مدثر و فاتحة الكتاب است ( ر . ك : ترجمهء تاريخ ، ج 1 ، ص 390 ) . سيوطى قصيده‌اى عربى مشتمل بر ترتيب نزول سوره‌هاى قرآن مجيد ( 86 سورهء مكى و 28 سورهء مدنى ) نقل كرده است ( ر . ك : الاتقان ، ج 1 ، ص 26 - 27 ) شهرستانى پنج جدول در ترتيب نزول سوره‌ها و پنج جدول در ترتيب سوره‌ها در پنج مصحف نقل مىكند ( ر . ك : تفسير خطى شهرستانى ، شمارهء 78 ب كتابخانهء مجلس شورايملى تهران ) . قاضى عياض يحصبى سبتى و سعيد بن أحمد مقرّى ( عموى أحمد مقرّى نويسندهء كتاب نفح الطيب ) و كفعمى از بزرگان علماى شيعه هر كدام خطبه‌اى دارند مشتمل بر نام همهء سوره‌هاى قرآن به ترتيب فعلى قرآن مجيد و كفعمى را نيز قصيده‌اى است در مدح رسول خدا مشتمل بر نام‌هاى سوره‌هاى قرآن ( ر . ك : أندلس يا تاريخ حكومت مسلمين در اروپا ، ص 226 - 228 ) .